Một tài hoa: Nhạc sỹ Trúc Phương

Diễn Đàn: Một trong những cây viết bền bỉ của Diễn Đàn đó là Lâm Thanh, xứ Kangaroo vời vợi. Những bài viết của anh rất đa dạng, nhưng đặc biệt nhất phải nói đến là những bài sưu khảo. Thơ của Lâm Thanh cũng rất tình, rất mênh mang. Lối văn hài hước của Lâm Thanh khiến người đọc khó quên cái bút hiệu thứ hai của Lâm Thanh: Hai Quẹo. Sau đây xin mời quý anh chị chia sẻ một chút tâm tình của anh về người bạn đồng hương, nhạc sỹ Trúc Phương.

Nhớ về Trúc Phương

Lâm Thanh

Trúc Phương là một nhạc sĩ gốc Trà Vinh (Vĩnh Bình). Tôi cũng là dân TràVinh. Ðó là lý do đầu tiên khiến tôi ghi lại mấy dòng sau đây. Hơn nữa, tôi rất thích âm nhạc. Tôi mê nghe ca hát, đủ thứ, từ cổ cho tới tân, từ hát bội, dù kê, cải lương cho tới những nhạc khúc cũ hay mới; từ giọng hò, tiếng trống tiếng kèn cho tới tiếng đờn giọng ngâm.v.v. Ðó là lý do thứ hai thúc đẩy tôi ghi lại đây một số ca khúc của Trúc Phương (TP), gọi là chút gì để tưởng nhớ một nhạc sĩ đồng hương, người đã một thời góp phần làm phong phú tình cảm của chúng ta. Sau đây chỉ là vài cảm tưởng về một số bài ca mà tôi còn nhớ, với tư cách một thính giả, có thể chủ quan hay phiến diện, cho nên rất hoan hỷ đón nhận mọi phê bình và góp ý từ bất cứ vị nào. Tôi xin chia bài viết này làm 2 phần:

1- Một số ca khúc sót lại trong ký ức

2- Chút cảm nghĩ về nhạc TP

1- Những ca khúc đáng nhớ của Trúc Phương:

Chúng ta hãy cùng nhau dành chút thì giờ để cho tâm hồn thanh thản và hướng về vườn hoa văn nghệ muôn màu, muôn sắc của miền Nam nước Việt ngày nào, thời thập niên 60, 70 của thế kỷ vừa qua, chúng ta sẽ bắt gặp những cánh hoa tươi đẹp mà nhạc sĩ TP đã góp phần tô điểm. Tôi còn nhớ được một số. Ghi lại đây có gì sai thì xin nhờ bổ túc hay sửa dùm. Xin mời các bạn cùng tôi lần về đường mòn kỷ niệm..

“Lòng buồn dạt dào nhớ hôm nào xuôi miền Trung chuyến xe đêm tôi gặp em. Môi em đang xuân, đôi mắt buồn ngấn lệ trần. Chuyện đời sầu đắng vấn vương đôi má dịu hiền, áo em màu tím. Ðậm đà vì là buổi ban đầu.. Khi chân đến quê em nắng ban mai hôn nhẹ lên khóm hoa tươi. Thoáng thấy em cười vì mùa thương vừa chắp nối, vẫn biết phút bên nhau sẽ khơi buồn một ngày về...” trong “Hai chuyến tàu đêm”. Ở cái thời yên bình có xe lửa xuôi ngược Trung Nam còn nảy sinh nhiều bài hát như “Ga chiều, Chuyến xe lửa mùng năm, Chuyến tàu hoàng hôn, Hồi còi tiễn biệt”.., và TP có thêm “Tàu đêm năm cũ”: “Trời đêm dần tàn, tôi đến sân ga đưa tiễn người trai đi về ngàn. Tàu cũ năm xưa mang người tình biên khu về chưa?” Cái ưu điểm của miền Nam là văn nghệ phát triển hết sức tự do, những nhạc sĩ rất thoải mái trong việc sáng tác. Nhạc Trúc Phương, bên cạnh những bản viết về quê hương, về người lính, còn ghi lại biết bao cuộc tình lãng mạn ướt át nồng nàn. “Nửa đêm ngoài phố” lang thang, tình cờ làm quen một người con gái lạ, rồi để lòng vương vấn mãi: “Buồn vào hồn không tên, thức giấc nửa đêm nhớ chuyện xưa vào đời. Ðường phố vắng đêm nao quen một người..” hoặc “Trở lại chuyện hai chúng mình. Khi em với anh...” làm quen, hẹn hò cùng nhau đi tới mòn lối, khiến nó trở thành “Con đường mang tên em”. Cũng có những lúc cô đơn, rút về nhốt mình nơi nhà trọ, nhưng “Ðêm gác trọ” chỉ nói lên nỗi buồn bâng quơ có vương chút phấn chấn nhờ thể điệu Tango, mà TP ít khi dùng trong hầu hết các nhạc phẩm của mình. Rồi có lúc người yêu xưa tìm đến, cùng nhau ôn chuyện cũ, nhắc lại “Chuyện ngày xưa”, được ghi lại như sau:

“Hôm nào em đến thăm, mà quên mang tiếng cười, lặng yên không nói. Hai mươi tuổi đời qua mất rồi.. (ÐK):Thôi em nhé, xin trả về niềm cô đơn trước, cho anh bước xuôi ngược, khi hai chúng mình, vòng tay trót buông xuôi, dù gặp nhau ta cúi mặt bước mà đi ”.

Ðây là bản nhạc đặc biệt nhứt vì vài năm sau, khoảng 1965, TP đã đặt lời ca thứ 2 và sửa cái tên thành bài “Trên 4 vùng chiến thuật”. Bạn nào biết cái e của bài này (Tôi thường đi đó đây,..) thì xin hát thử đoạn cuối tôi xin ghi lại, thấy tuy 2 mà một: “Em về trong bóng đêm. Ðường khuya loang ánh đèn. (Vì) Lửa thương chưa tắt. Nên em để lại hương tóc dại. Cho người yêu năm trước phút vui xưa. Trở về mộng mơ”.

Tâm hồn TP như luôn vương vấn điều gì u uất cho nên hầu hết nhạc ông lúc nào cũng có âm điệu buồn buồn. Ta thử ca lại vài bài nhạc tình khác, như “Buồn trong kỷ niệm”:

“Ðường vào tình yêu có trăm lần vui có vạn lần buồn. Ðôi khi nhầm lỡ đánh mất ân tình cũ...(đoạn kế) Mình vào đời nhau lúc môi còn non, tuổi mộng vừa tròn. Hương thơm làn tóc, nước mắt chưa lần khóc.Ðến nay thì đã, đắng cay nhiều quá. Thơ ngây đi mất trong bước buồn giờ mới hay..” Dường như hình ảnh người tình trong nhạc TP không phải là của một người, nhưng tất cả đã xa. “Ai cho tôi tình yêu, của ngày thơ ngày mộng. Tôi xin dâng vòng tay mở rộng, để đón người đi vào tim tôi bằng môi trên bờ môi..” Thế nhưng không biết đã yêu thương được bao lâu thì TP lại “Xin giã biệt bạn lòng ơi, trao trả môi người cười. vì “Hai lối mộng” hai hướng trông. Mình yêu nhau chưa trót. Thì chớ mang nỗi buồn theo bước đời. Cho dù chưa lần nói...thì đành xa nhau. Ðể chốn nao với chiều mưa gió lộng. Ta dừng vui bến mộng... Bao lần đi, gối mõi chân mòn. Tâm tư nặng vai gánh, đường trần cho đến nay, chỉ còn, bờ mi khép kín. Giấc ngủ nào tìm quên? Giấc ngủ nào gọi tên?.”

Ðôi khi ông có chút cay đắng cho “Thói đời”, vì Người yêu ta rồi cũng xa ta…, nhưng không oán trách người mà chỉ than thân một mình. Những “Chiều cuối tuần” đã xa:

“Hôm nao tôi lên đường phố cũ, chiều xưa, lần hẹn hò. Trao nhau, niềm vui cuối tuần...” Trên gác nhỏ, cô đơn, trằn trọc: “Ðêm chưa ngủ, nghe ngoài trời đổ mưa từng hạt rơi. Gác nhỏ đèn le lói bóng dáng ai trên tường loang...” Trong lúc “Mưa nửa đêm”. Rồi “Ai biết ai vì đời, cùng ngược xuôi chung lối mòn. Ngày tôi hai mươi tuổi, em đôi tám trăng tròn. Ðêm lạnh còn nghe chăn gối lẽ” nằm thao thức nhớ về “Bóng nhỏ đường chiều”, chỉ còn là kỷ niệm: “Ta đến nơi hẹn hò, cùng gặp nhau trên phố nhỏ. Ta nhẹ dìu nhau trong tiếng thở..” Trong cuộc chiến tự vệ miền Nam, hầu hết những người của lứa tuổi đôi mươi đều tham gia và dự p hần vào, TP cũng tòng quân.

Tâm trạng người chiến binh thay đổi, ngày càng nặng nề hơn theo đà của cuộc chiến. Ban đầu, tình cảm của anh tân binh quân dịch được ghi như sau:

“Quê em nắng vàng nhạt cô thôn. Vài mây trắng vật vờ nơi cuối trời. Bâng khuâng tiếng hò qua xóm vắng. Khói lam buồn như muốn ngừng thời gian. Một chiều anh mới đến. Nắng vàng hoe ngát bên thềm”người trai xa lạ cảm thấy “mắt em nhìn nói ngàn câu. Nhớ mãi mấy tình của mẹ quê nâu sồng, của người em mơ mộng. Rồi chiều vàng ngát mênh mông. Là chiều ngày ấy sang sông. Em chờ trông”. “Anh ơi nhớ về thăm thôn xưa. Ðể nghe tiếng ngọt ngào ru bóng dừa. Xa xuôi bước người trai lữ thứ. Nhớ thương hoài câu hát Chiều làng em.”

Trên đường luân chuyển, có khi qua chuyến “Ðò chiều”, trên sông vắng: “Một chiều nào trên bến cô liêu. Nắng hoang sơ tiêu điều. Giọng hát vui sông chiều. Ðò của người thôn nữ. Chờ đưa người viễn xứ. Ði muôn nơi xa xôi. Xây hướng cuộc đời. Rộn ràng lòng cô gái đôi mươi. Thắm trên môi nụ cười. Nhìn toán quân qua rồi. Chợt thấy lòng xao xuyến. Và tâm hồn lưu luyến. Trông anh trai muôn phương, em thấy mà thương! Ai biết ai hay mắt đợi mắt chờ, nhớ anh nhớ từ dạo ấy...”

Cái tình thôn nữ, dân quân cá nước thật nhẹ nhàng êm đẹp. Nhưng chẳng bao lâu sau, giặc tràn từ Bắc vô càng ngày càng đông. Biết bao cảnh xa cách, biệt ly. Bạn bè trước ngày chia tay: “Mai anh đi rồi. Làm sao tôi ngăn được. Thà vui đi cho trót đêm nay..Ðời anh với phong ba gió sương gót chân in chiến trường. Làm quen với mưa tuôn..Ðời tôi ngày ngày khi chiều chết trên đường phố. Giọng ca điệu đàn mong gởi tám hướng tâm tư...Ðôi ta không sống, vì nhau, khi kẻ ở người đi, thôi thương tiếc làm chi?” Hai người cùng thức với nhau đêm cuối đến khi giật mình thấy một vì sao rơi, thôi kể “Chuyện chúng mình”.

Người ra đi, xa người tình, không quên nhắn nhủ: “Những ngày anh đi khỏi. Xin em chớ đi lại vùng tình yêu lắm bẩy nhân gian. Ðể êm khói thuốc tay vàng. Tìm nhau thấy gần”. Dù kỷ niệm có đơn sơ nhưng làm sao quên “ Những ngày chưa nhập ngũ. Anh hay dắt em về vùng ngoại ô có Cỏ bông may, ở đây êm vắng thưa người. Còn ta với trời..” trong “Bông cỏ may” Lâu lâu được về phép, chỉ được một ngày tròn, tức “24 giờ phép” mà thôi! Làm sao cho thoả nhớ thương:

“Bốn giờ đi rồi thêm bốn giờ về, Thời gian còn lại. Anh cho em tất cả em ơi..Anh đưa em về nguyên thuỷ loài người” kiểu như Adam và Eva cũng chưa chắc đã dịu lửa chờ mong. Rồi lại ra đi, hơn một nửa ba năm, nặng mang gót giày quân nhân, nhớ về thành, hụt hẫng mộng ái ân: “Tôi ở miền xa, trời quen đất lạ, Nhiều đông lắm hạ, Nối tiếp đi qua, thiếu bóng đàn bà...Ngoài kia súng nổ, Ðốt lửa đêm đen, Tầm đạn thay tiếng em..Xin xích lại một lần bên tôi. Cho tôi yêu bằng hình hài đó không thôi. Ðến với tôi, hãy đến với tôi. Ðừng yêu lính bằng lời.” trong “Kẻ ở miền xa”. Nghe sao mà khắc khoải, chẳng khác nào đói cơm khát nước mà phải nhịn thèm!

Trúc Phương viết rất nhiều nhạc. Ðầu thập niên 60 ông còn viết nhạc cho phim, tôi có từng chép chơi nhưng đã quên. Không biết rõ tổng cọng số lượng bài hát của ông. Nhưng tôi nghĩ có tới cả trăm. Nhớ bao nhiêu thì ghi lại đây bấy nhiêu.

2- Chút cảm nghĩ về nhạc Trúc Phương

Trúc Phương có tên thật là Nguyễn Thiện Lộc, sanh năm 1939 tại xã Mỹ Hoà, quận Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh (Vĩnh Bình), một xứ chùa tháp ở hạ lưu sông Cửu Long, Nam Phần Việt Nam. Ông sinh hoạt văn nghệ với ty Thông tin Tỉnh Vĩnh Bình cuối thập niên 50 thế kỷ 20, một thời gian ngắn rồi lên Sàigòn. Bắt đầu viết nhạc và lập nghiệp luôn ở đó. Sau 75 ông kẹt lại và vẫn sống tại Sàigòn, không biết làm nghề gì; ít có nhạc phẩm nào mới để nhắc nhở tên ông. Ðã từng vượt biên nhưng không thành. Ông tiếp tục kéo lê cuộc sống nghèo khổ thầm lặng cho tới năm 1996 thì âm thầm ra đi, để lại cho đời những khúc nhạc buồn như chính cuộc đời ông, phản ảnh nhiều nỗi niềm khắc khoải của đám đông thanh niên thời chiến, thập niên 60-70 thế kỷ 20. Ông đã sống qua một thời vàng son của văn nghệ miền Nam.

Thời vàng son đó xin được tạm đánh dấu bằng năm 1956, tức là 2 năm sau khi ngưng chiến theo Hiệp Ðịnh Genève. Bấy giờ ông Ngô Ðình Diệm đã bình định xong xứ sở, cuộc sống dân chúng bắt đầu yên ổn, hoà bình và thịnh vượng. Hiến Pháp 26 tháng 10 cùng năm đặt căn bản cho một chính quyền dân chủ đầu tiên, với các cơ chế hiến định và những quyền tự do căn bản của mọi công dân. Sức sống mới trỗi dậy trên mọi lãnh vực và mọi phương diện. Trong môi trường tự do, độc lập, vui tươi huyên náo ấy, sinh hoạt nghệ thuật và âm nhạc Miền Nam cũng dâng trào như sóng cả. Mở đầu Phó Quốc Thăng “Dựng một mùa hoa”, Chào bình minh hoa ban mai lả lơi.. rồi tất cả “Dừng bước giang hồ” để cùng “Vui đời nghệ sỹ”. Cả miền Nam hát “Khúc ca thanh bình, Khúc ca ngày mùa”. Trúc Phương nhanh nhẹn góp lời ca, khúc hát từ dạo ấy, với tuổi chưa đầy 20. “Nắng đẹp miền Nam” chẳng những làm cho ruộng lúa tốt tươi mà giúp cho mùa hoa biến thành vườn hoa lan toả, trãi rộng khắp quê hương. Rộng như biển, rậm như rừng. Phải nói tập thể nghệ sĩ miền Nam là cái rừng thiên nhiên trong đó chen chúc mọi thứ cỏ cây và hoa thơm cỏ lạ, với tất cả mọi tầm cỡ, từ gốc cổ thụ cho đến chồi non mới nẩy. Từ những tên tuổi lão thành như Lê Thương, Phạm Duy, Dương Thiệu Tước, Xuân Tiên v.v..cho tới lớp trẽ sau này như Từ Công Phụng, Ngô Thùy Miên, Dzũng Chinh, Phố Thu* , Miên Ðức Thắng v.v. tính ra có hơn trăm tên người nhạc sĩ còn đọng lại trong ký ức của tôi nhưng xin miển kể ra đây. Trong số đó, Trúc Phương là nhạc sĩ có tầm vóc lớn và nổi bật nhờ một khối lượng lớn nhạc phẩm với nét thật riêng biệt.

Có hai điểm chính tạo ra nét đặc thù, phân cách nhạc TP với cái của người khác. Ðó là:

Thứ nhứt, hơi nhạc đặc biệt đượm mùi ca cổ và dân ca;

Thứ hai là đề tài, tức chất liệu nội dung của bài nhạc.

Thật vậy, xét về thể điệu thì nhạc TP không có gì khác người, hầu hết là Boléro hay những điệu tương cận, rất phổ biến trong tân nhạc VN trong buổi đầu. Cái nhịp điệu bì bỏm, bùm bum, nghe buồn buồn xa vắng đó một thời đã ảnh hưởng rất lớn đến cảm quan thưởng thức nhạc của tuổi trẻ Việt Nam. Tôi còn nhớ, lúc tôi còn bé tí teo, đi coi hát thấy TP hát bài “Ai nhớ chăng ai” của Hoàng Thi Thơ, hát một hơi dài nhằng muốn đứt hơi, cứ liên 3 mà phăng tới, theo điệu boléro chính gốc, nghe nó tăng tăng buồn buồn, đã làm sao. Sau đó tôi nghe ông hát chính nhạc của mình, bài “Hai chuyến tàu đêm”, cũng ca từng đoạn dài muốn hết thở, giống như Chuyến đò vĩ tuyến, Người ấy là anh, Bóng người cùng thôn..cũng với những liên 3 nối tiếp nhịp nhàng, của mấy nhạc sĩ cùng thời. Rồi cho tới sau này, trong khi người ta viết nhạc blue, slow rock, twist, bebop,.. ông vẫn thường dùng thể điệu quen thuộc trước đó. Không thấy ông viết theo nhịp 3/4. Như đã nói, cái kết cấu hay nhịp điệu bài nhạc, tức cái diện mạo bên ngoài, là cái gì chung chung của tân nhạc, nó không là yếu tố phân biệt được nhạc của ông với của người khác.

Mà chính cái cái tiết tấu âm thanh là lạ, chính cái âm hưởng đặc biệt, cái hơi nhạc buồn muôn thuở, có khi ai oán, mới khiến người ta cảm và nhớ thật nhiều nhạc của TP.

Hơi nhạc của Trúc Phương:

Phần lớn nhạc ông được viết theo cung thứ, nhứt là Do thứ, như Hai chuyến tàu đêm, Tàu đêm năm cũ, Mưa nửa đêm, Chiều cuối tuần, Bóng nhỏ đường chiều, Buồn trong kỷ niệm, v.v..Chỉ có bài Chiều làng em thì theo cung La trưởng. Cái âm giai thứ đã nghe buồn, được TP dùng, nghe nó muốn đứt ruột. Thử hát bài Nửa đêm ngoài phố, với âm tiết thật độc đáo (Ðường phố...vắng... đêm- nao.. quen một người..Và biết.. có..đêm-nao ta hẹn hò. Ðể tâm.. tư những-đêm ngủ không yên) hay bản Con đường mang tên em: (Khi.. anh...vơi..ới ơi em..Vừa biết đam mê. Ðường chẳng riêng hai chu ung úng mình). Thật là mùi như vọng cổ xuống tiếng lìu. Chắc ít ai có thể phủ nhận nhạc TP có cái hơi của cổ nhạc Nam Phần. Mà cải lương vọng cổ là gì? Nó như là lời buồn nhược tiểu, là nỗi nhớ vô căn, là gió khuya đồng nội, là than thở của tổ tiên.. Hơi nhạc của TP từ trong đó toát ra. Cho nên đối với đại đa số, nhạc ông rất gần gũi, quen thuộc, dễ hát, dễ đi sâu vào hồn. Thưởng thức nhạc ông như ăn cơm với canh chua cá lóc và cá kho tộ, đôi khi có thêm ba khía, dưa mắm, vừa mặn mòi vừa cay chảy nước mắt. Không cầu kỳ muổng nĩa với rô-ti, bít- tết cao sang. Có nhiều nhạc sĩ khác viết nhạc như Tây, cái hơi nghe lạ hoắc. Như bài Hương xưa, Lệ đá xanh, Nhặt cánh sao rơi… chẳng hạn. Rằng hay thì thật là hay. Nghe qua thì thấy nhạc Tây đổi lời. Hết sức là chuẩn mực. Sang như Tây. Rất là classic bất hũ ?!. Mà lời ca sao có vẻ khuôn sáo ước lệ, gượng ép, không bắt được âm độ của nốt nhạc. Ðó là loại nhạc tháp ngà, xé lẻ, chơi riêng. Trong làng tân nhạc VN, nhiều người cóp hơi nhạc tây, lồng lời Việt vô là chuyện thường. Thậm chí có người chôm nhiều đoạn nhạc ngoại quốc, hoặc Tây, Tàu hay Nhựt, sửa chút ít rồi lắp ghép vào nhạc của mình, vậy mà được bạn bè phe nhóm sơn phết, bôm hơi không tiếc lời. Còn Trúc Phương, không có chuyện đó. Ông theo con đường âm nhạc rất sớm. Và cái mà ông sớm có, sớm chịu ảnh hưởng và tồn tại trong tâm hồn ông chính là âm hưởng của giọng hò thôn vắng, câu hát đưa em, hoặc những điệu Nam xuân, Nam ai, lý con sáo...và nhứt là cái hơi vọng cổ 6 câu rất mùi của Út Trà Ôn. Những điệu hát hò đó đã thấm vào xương tuỷ con người và sông nước ruộng đồng Việt Nam. Nhạc ông được nuôi dưỡng trong cái đại thể ấy. Bởi vậy, cho dù sau này ông có trau dồi thêm nhạc lý Tây phương nhưng vẫn không thoát khỏi ảnh hưởng của nét nhạc dân tộc. Ông tự tin và không vọng ngoại? Hay Ông tự hào về hơi nhạc dân gian của quê hương. Ta thử nghe lại một số bài. Trước hết, thấy có những âm láy láy trong khá nhiều bài nhạc tình khiến người ta liên tưởng tới điệu đờn cò hay đàn độc huyền. Nhiều chỗ khác lại có âm hưởng của ngũ cung, như: Con ư ứ đường..tình sử..ừ..ư nằm đây. Ðèn khuya mắt đỏ ò o Còn đầy dấu chân. Ðường... chẳng riêng hai chung u..úng..mình (Con đường mang tên em). Rõ nhứt là trong bài Trên 4 vùng chiến thuật. Từ tiết điệu cho tới âm hưởng, nghe như cổ nhạc mà không hoàn toàn giống cổ nhạc, bài tân nhạc mà khác xa với tân nhạc, nhạc của ông có nét khác lạ theo kiểu Trúc Phương, không giống ai, độc nhứt vô nhị. Ta thử hát bài Thói đời, 24 giờ phép thì thấy ngay nét TP rõ nhứt trong đó. Có nhiều bài nhạc TP được ghép vào vọng cổ để chế ra lối ca Tân cổ giao duyên, mà soạn giả Viễn Châu, Hà Triều Hoa Phượng (?).. thường phụ soạn, khiến nhạc TP càng trải rộng hơn. Và cũng vì vậy mà nhạc ông không thể thích hợp với mọi giọng ca, tức phải chừa ra hay kén chọn một số ca sĩ.

Nói về ca sĩ Miền Nam thuở ấy thì tình trạng lạm phát khá trầm trọng. Không có thì giờ để kê tên họ ra đây. Tại rạp Quốc Thanh, hằng tuần, người ta tổ chức thi hát và tuyển lựa mầm non nghệ sĩ. Nhờ tiêu chuẩn chọn lựa khá thoải mái, không như cái kiểu theo đường lối đảng và nhà nước, nên ca sĩ miền Nam cũng là vườn hoa muôn hương vạn sắc. Mỗi người một vẻ, mỗi giọng ca có một nét. Mà dù có tốt nghiệp Quốc Gia Âm nhạc, ít nhiều có tính hàn lâm, thì giọng ca của họ luôn luôn có cái gì tươi tắn, tự nhiên, rất sống, rất "phăng". Tức có cá tính, chứ không khô cứng, chuẩn mực, một khuôn. Những ca sĩ theo tiêu chuẩn cổ điển thường có giọng no tròn, làn hơi phong phú, tiếng ngân đều như lưỡi cưa, giòn như chuông chùa, dai như sóng biển, phát âm đúng chữ quốc ngữ Alexandre de Rhodes, đúng mẫu tự La tinh.., nhưng ngặc cái họ thường lơ lớ, ồ ồ trong cổ họng, v.v.. , họ hát Thánh ca trong nhà thờ rất hay, ca bài như Này công dân ơi rất đạt, nhưng ca nhạc tình miền Nam và nhứt là nhạc TP thì hư. Vì vậy, nếu nhờ Kim Tước, Mai Hương, Lệ Thu... mà ca nhạc TP thì cũng bắt không kịp, vì họ giả giọng kỹ quá, cổ điển quá. Cũng như hiện nay, nếu T. T. H. hay Q. D. mà ca nhạc Vũ thành An, Từ công Phụng, Ngô thuỵ Miên thì chỉ làm hư Chiếc que diêm và những Bài không tên. Họ có giọng ca tốt, có làn hơi phong phú, ngân nga đúng sách vở, phát âm đúng kỹ thuật. Nhưng nó có vẻ khô khan, như máy, vô tình, vô hồn, quá chú trọng kỹ thuật mà chưa dám lả lơi thoát một li, nghiêng một độ ra khỏi nốt âm, và không dám hay không thể phổ hết tâm hồn vào bài nhạc. Họ hát giống ca sĩ Hà Nội. Nhạc TP kỵ mấy thứ đó. Ở đây lại xin nói lạc đề thêm chút cái điều khó bỏ qua, về giọng hát Thái Thanh của thời ấy. Ðó là giọng ca đã thoát ra khỏi mọi khuôn mẫu và tiêu chuẩn, xoá mọi thang cấp và lãnh vực. Phải nói là siêu. TT ca nhạc bán cổ điển như Tây. Ca nhạc hùng như Tiếng Cửu long trong Hội Trùng Dương khỏi chê. Mà ca dân ca hoặc tình ca cũng chưa có ai bằng. Nghe TT ca Nửa hồn thương đau, Nghìn trùng xa cách, Tuổi mười ba, hay những bài nhạc tình, nhạc sến, ướt hơn như Sang ngang của Ðổ Lễ, Hai sắc hoa ti gôn của Song Ngọc... thì thiếu điều muốn chết giấc. Vòng vo một chút như vậy để trở lại nhạc TP, ta sẽ thấy hơi nhạc của ông cần có cái lắc léo của đờn cò, cái trơn mướt của tiếng sáo, cái oằn oại của độc huyền. Phải có lúc nhỏ lúc to, khi thì thầm, khi nấc nghẹn, lúc uốn éo lả lơi, lúc ngân nga hoà quyện theo hồn nhạc (như kiểu Khánh Hà,Ý Lan hay Vũ Khanh chẳng hạn) thì nó mới thích hợp với nhạc tình cảm miền Nam, trong đó có nhạc TP. Cũng may, trong cái môi trường âm nhạc thời trước, hầu hết các giọng ca đậm tình người của các ca sĩ miền Nam đều có thể đưa tiếng nhạc TP bay cao và lan xa. Dĩ nhiên nếu Thái Thanh mà ca bài Con đường mang tên em thì chắc Hoàng Oanh chừa bài đó. Nhờ vậy mà nhạc của TP đã trở thành một món ăn tinh thần bình dân đắt khách. Nó đã tiếp sức hun đúc tình quê hương, tô đậm nét nhân bản, bảo tồn tính hiền hoà, chân thật khó kiếm của người miền Nam. Rồi sau đó người ta chỉ được nghe “Những đôi mắt hình viên đạn thù, Trường sơn tây anh đi, Vàm cỏ Ðông ôi Vàm cỏ Ðông. Nhạc đỏ tràn vào theo cờ đỏ, từ Bắc vô Nam nối liền nắm tay, đã giải phóng nhạc vàng, nhạc xanh chạy ra khỏi đất nước. Gần đây nhạc vàng mới chạy ngược về quê xưa, theo đuôi khúc ruột ngàn dậm, giải phóng ngược lại nhạc đỏ.

Chủ đề của nhạc Trúc Phương

Như đã nói trên nhạc TP khác xa với nhạc thù, chỉ gieo thù oán, nhạc ông hướng về tình yêu. Mà theo thói thường, chuyện tình buồn mới hay? Lúc ban đầu khi mới hoà bình, TP cũng như đa số nhạc sĩ đương thời, dù được khuyến khích hay tự phát, đều ca tụng về thôn quê, cảnh trí quê hương, đồng ruộng, sông núi, biển cả, tình tự dân tộc.., ông có tác phẩm Tình thương mái lá (tấc phẩm đầu tay), Tình thắm duyên quê, Chiều làng em, Ðò chiều, v.v. Sau đó, ông hướng về nhạc tình. Mặc dầu cùng viết nhạc tình, ông tìm nguồn cảm hứng cách khác, diễn đạt theo lối riêng. Có nhiều nghệ sĩ lấy hứng từ rượu chè, ma tuý, lầu xanh, tìm tứ tìm âm trong ảo tưởng, ảo giác để mong nâng tác phẩm của mình lên cao, bí hiểm, xa lạ, như thể muốn hù thiên hạ. TP thì nói lên điều cụ thể hơn. Nhạc của ông bắt nguồn từ thực tế những cuộc tình buồn, từ tâm tư u ẩn, từ kinh nghiệm bản thân, không cóp ý trong thơ văn hay phim ảnh. Không nhờ Lan và Ðiệp tiếp hơi, không nhờ thi sỹ TTKH gợi ý. Ông nói lên những tâm sự của chính mình, có sao nói vậy. Từ những tình cảm cao thượng cho đến những ẩn ức sinh lý (trong 24 giờ phép và Kẻ ở miền xa), từ nổi buồn man mác cho tới niềm u uất trầm sâu, ông nói lên một cách thật thà, trung thực. Bởi thế, có người cho ông là nhạc sĩ hiện thực. Tâm hồn ông như ẩn chứa nổi buồn triền miên, cho nên hầu hết bài ca của ông đều là nhạc buồn. Xin đọc trở lại mấy bản nhạc đã dẫn ở trên thì rõ. Hai lối mộng, Chuyện ngày xưa, Chiều cuối tuần,v.v Bài nào cũng buồn. Nghe nhạc ông, người ta có thể kết luận: nhạc sao người vậy hay nhạc tức người.

Có những loại nhạc làm dịu thần kinh, ru hồn người bay bổng, nghe nhạc như hành thiềng. Có những loại nhạc kích động để đánh nhau. Có loại rủ rê đám trẻ phá phách đập đổ. Nhưng khi nghe nhạc Trúc Phương trút vào lòng thì vị buồn, rất mùi rất ngọt, cũng len theo. Vì từ đáy lòng đậm đặc uẩn khúc tâm sự của ông tuôn trào ra hoá thân thành suối âm thanh chảy xa, xoáy sâu, xuyên thấm tận mọi hóc hẻm và ngõ ngách tâm hồn người nghe. Tóm lại nhạc của TP là những lời tự sự, đôi khi là độc thoại, rất thật thà nhân hậu, của người không thích thú đau thương mà phải thương đau, mơ hạnh phúc mà dường như chưa bao giờ được hưởng.

Từ góc nhìn khác, ta có thể nói nhờ những đau thương ấy mà người đời được thưởng thức những bản nhạc rất hay. Qua mấy nét vừa nêu, có thể nói nhạc TP có chiều rộng, chiều sâu mà hơi thiếu chiều cao, tức là chiều cổ-điển. Nhạc TP không có nét làm sang, giả đài các. Gọi nhạc TP là bình dân, đại chúng, dân gian, nhạc sến, gì cũng được hết; nhưng đó chính là nhạc của đời thường, gắng liền với nhịp tim hơi thở của chúng ta trong giai đoạn lịch sử chưa xa. Hơn 40 năm trước. Ở miền Nam yêu dấu. Chủ đề nhạc TP như vậy cũng từng là chính tâm sự của hầu hết chúng ta. Tên tuổi Trúc Phương không nổi nhiều trên báo chí phân phe mà lại chìm sâu trong tâm hồn đại chúng, in đậm rất lâu, gần nhửa thế kỷ nay, trong ký ức của nhiều người.

Sinh thái của nhạc Trúc Phương

Bản nhạc sống được và lớn lên là nhờ các ban nhạc, đài phát thanh, hãng dĩa, hãng băng, nhà in phát hành, ca sĩ v.v. và nhứt là thính giả, tất cả đã làm cho một bài ca đó sống và sống với cái hồn thực của nó. Ngược lại chính bài ca cũng phải nói lên được cái tâm tình của người nghe và được họ hưởng ứng. Tất cả các yếu tố nói trên có tác động hỗ tương, cộng hưởng với nhau tạo nên bầu sinh thái cho nó. Lúc bấy giờ nhạc của TP có được sức sống rất mạnh chính là nhờ môi trường thuận lợi đó. Ðược sinh ra trong cái nôi dân nhạc trù phú, mầm nhạc nẩy nở từ phì nhiêu tình người, rồi lớn lên và được nuôi dưỡng trong bầu khí tương sinh đồng điệu, nhạc TP vang ra khắp phố, vọng đến thôn quê, lúc nào cũng như đang sống, vận chuyển không ngừng, quấn quít với sinh hoạt con người, tự nhiên như nắng mưa tối sáng, ít ai để ý tới sự còn hay mất của nó. Nhưng một khi nó không còn thì người ta mới cảm thấy mất mác cái gì lớn lao hơn bản nhạc. Ta thử nhớ lại bài Nửa đêm ngoài phố do Thanh Thúy hát, như nức nở thở than. Con đường mang tên em do Hoàng Oanh ca như nhớ thương tiếc nuối cuộc tình, Tôi ở miền xa do Duy Khánh sống với những ẩn ức khát khao, Chế Linh với Thói đời nghe ngậm ngùi chua xót.v.v. và nhiều bài với nhiều ca sĩ khác nữa. Ta cảm thấy bài nào cũng rất là hay, tai nghe mà lòng rưng rưng. Như khóc thương người quá vãng. Có phải vì ta ôm nặng quá khứ vào lòng, nhớ cả vùng trời huyền thoại?. Những giọng ca ngày ấy, rất ướt, mát tươi, nguyên chất, thiên nhiên, không giả giọng lơ lớ, tan loảng vào không trung. Những giọng ca thật thà hát những bài hát thật thà, đã hoà quyện với nhau làm một, bay xa khắp nước. Nhạc TP thực sự đã góp phần tô son phết vàng cho nền âm nhạc miền Nam. Giờ thì cái sinh khí đó không còn nữa, cả bầu sinh thái đã tan. Dù cho bản nhạc được hát lại bởi bất cứ người nào, có giọng ca điêu luyện và truyền cảm cách mấy, thì nghe không hay bằng lúc baì hát đó đang sống cái hồn thực và bầu khí nguyên thuỷ của nó. Như cái cây bứng đi trồng ở miền đất lạ, khí hậu không còn thích hợp. Mấy thế hệ con em sau này nghe lại nhạc ông, dù cảm thấy nó hay, nhưng chẳng khác nào nghe tiếng dội, như xem cái bóng, ngắm caí phó bản cho đỡ buồn, chứ làm sao mà cảm hết, sống cho hết, một cách trọn vẹn nhạc của thời ấy. Tội nghiệp! Tệ hơn nữa là nếu lấy nhạc của ông ngắt từng đoạn để ghép thành liên khúc, như đám trẻ thường làm để ca theo Disco, thì đó là sự bôi lọ hay phỉ báng tác giả.

Vài khúc kinh cầu

Nói như vậy thì có những bài hát thường gắn chặt vào một hoàn cảnh, rồi trở thành vật chứng cho một giai đoạn lịch sử, một móc điểm của đời người hay tâm tình thế hệ nào đó. Về phương diện lịch sử, thì nhạc TP nói riêng, cả nền văn nghệ miền Nam nói chung cũng là những tài liệu cụ thể giúp cho những sử gia suy ra, trong khía cạnh nào đó, thực chất của chế độ. Về phương diện thưởng thức văn nghệ thì ta thấy ảnh hưởng của âm nhạc vào tình cảm, tâm thức và ký ức con người thật khủng khiếp. So với các giác quan khác, cái lỗ tai chỉ nghe thôi nhưng nó lại gợi nhớ mạnh hơn hết. Âm nhạc có khả năng vực dậy ký ức rất sâu. Khi nghe một bài hát xưa người ta có thể thấy lù lù hiện về những khuôn mặt người thân đã khuất, thấy rõ hơn là nhìn vô tấm hình treo ở bàn thờ, sẽ sống lại mặt mày mấy thằng bạn đã bỏ xác ở chiến trường, hồi sinh những cuộc tình đã chết, thấy lại cả thành phố đã xa, vùng trời tuổi thơ đã mất, ngày xưa xa lắc mà cứ tưởng là hôm nay. Mỗi người chúng ta đều nhớ thuộc lòng một số bài hát ruột, và chính bài hát ruột đó giúp bạn thấy được như vậy. Ta thử lầm thầm nó trong miệng thôi, không cần hát lớn, chắc chắc ta sẽ thấy tác động nhiệm mầu của bài ca. Tôi cho rằng bài ca đó chính là kinh cầu hồn, hay gọi hồn. Trúc Phương là một trong số nhạc sĩ đã giúp cho tôi mấy bài kinh cầu hồn. Ðó là những bài: Nửa đêm ngoài phố(**), Ðò chiều và Con đường mang tên em.

Còn riêng đối với hương linh của nhạc sĩ Trúc Phương, nếu chúng ta vì cảm mến và biết ơn về sự cống hiến của ông cho đời, trong đó có chúng ta, mà tổ chức được một đêm ca nhạc lớn nhỏ gì cũng được, dành riêng cho những bài hát của ông, kiểu như Đêm nghe nhạc Trúc Phương, thì những bản nhạc ông đã gởi gắm tất cả tình cảm và tâm hồn vô đó sẽ được bay bổng. Tôi xin gọi đó là cách cầu siêu, vì nó sẽ linh hơn tụng kinh trong chùa hay nhà thờ. Và mấy bài hát được hát lên lúc đó cũng sẽ là kinh, nhưng là kinh cầu siêu chớ không còn là gọi hồn nữa. Cuộc đời của cố nhạc sĩ Trúc Phương có vẻ hẩm hiu. Nhạc của ông nổi tiếng không nhờ phe cánh lăng xê, mà do tiếng dội của lòng thính giả. Ông sống đơn giản, thầm lặng theo cái kiểu ôn hòa ít nói của Trà Vinh, không ba hoa, không làm nổi, không thích được thổi phồng như thường tình. Tôi là đồng hương với ông, thông cảm điều đó hơn ai hết. Có một thời là người ái mộ ông, mê nhạc ông, và vẫn còn mê tới bây giờ. Nay nhờ dịp có báo xuân ÐSTV, có chổ cho tôi phát biểu, tôi viết mấy dòng trên đây, dù rất muộn màng, để xin chân thành tạ ơn nhạc sĩ Trúc Phương, cám ơn những bài hát của ông đã góp phần làm cho phong phú tâm hồn tôi.

Lâm Thanh
Mùa Thu Giáp Thân 2004

***

---

Chú thích:

(*) Phố Thu cũng là nhạc sỹ người Vĩnh Bình,

(**) Xin ghi ra từ trí nhớ bản “kinh cầu” của tôi sau đây, để may ra có bạn nào thích thì hát chơi: Bài Nữa đêm ngoài phố, điệu Boléro, Mi thứ.

Buồn vào hồn không tên.Thức giấc nửa đêm, nhớ chuyện xưa vào đời. Ðường phố vắng đêm nao quen một người. Mà yêu đương trót trao nhau trọn lời.- Ðể rồi làm sao quên. Biết tên người quen biết nẻo đi đường về. Và biết có đêm nao ta hẹn hò. Ðể tâm tư những đêm ngủ không yên.

Nửa đêm lạnh qua tim. Giữa đường phố hoa đèn. Có người mãi đi tìm. Một người không hẹn đến. Mà tiếng bước buồn thêm.-Tiếc thay hoài công thôi. Phố đã vắng thưa rồi. Biết rằng chẳng duyên thừa. Ðể người không gặp nữa. Về nối giấc mơ xưa..

Ngày buồn dài lê thê. Có hôm chợt nghe gió lạnh đâu tìm về. Làm rét mướt qua song len vào hồn. Làm khô môi biết bao nhiêu lần rồi.- Ðời còn nhiều bâng khuâng. Có ai vì thương góp nhặt ân tình này. Gởi giúp đến cố nhân mua nụ cười. Và xin ..ghi kỷ niệm một đêm thôi.

(***) Bài viết này có hiệu đính đôi chút vào năm 2008.

EURO 2008

Đương kim vô Âu Châu Hy lạp coi như đã bị loại khỏi cuộc tranh giải 2008 sau khi thua Thụy điển 0-2 và thua Nga 0-1

Sáng nay Thụy điển gặp Tây ban nha: TĐ thua TBN 1-2
(PVTM)

Tận nhân lực

Xin thông báo cùng quý anh chị,

Hùng Vũ, người sáng lập và điều hành Forum và Web site này, hiện đang bị hôn mê sau cuộc giải phẫu vá bao tử. Cuộc giải phẫu đã làm kiệt sức một người đang chữa trị một căn bệnh hiểm nghèo và đã 61 tuổi.

- Sau lần xạ trị ở đầu, vẫn tỉnh táo, nhưng càng ngày ăn uống càng khó khăn, vì miệng bị dộp và mất ngủ. Tuy mật ong và thuốc đông y có lúc giúp ngủ lại đôi chút, nhưng bị xuống cân nhanh chóng.

- Bất ngờ bị tiêu chảy và bị ói, và rồi phải mổ bao tử khẩn cấp vì bị loét nặng.

Hùng có nói chuyện qua điện thoại với tôi cách đây bốn ngày, và ngày hôm sau, Jun 10, tôi có nhận được email của Hùng gửi cho anh LTHổ, Australia, viết "Sẽ post vào dịp cuối tuần, cho long trọng nhe!" Và từ đó không thấy Hùng ra vô Diễn Đàn nữa. Hai ngày qua lòng tôi đã sinh nghi. Cầu xin ơn Trên: đây không phải là lần cuối nhận email của Hùng, và biết đâu một phép mầu thứ hai có thể xẩy ra.

Trân trọng
Nguyễn Thế Vĩnh
Canada

Email bạn hữu tỏ nỗi lo lắng

Rất xúc động được tin qua Vĩnh, HV đột ngột đau nặng trở lạị Xin được cùng tất cả bạn bè cầu nguyện ƠN TRÊN ban cho HV và gia đình được ơn đức thánh sủng từ Thượng Đế để tai qua nạn khỏi và an bình. Trong niềm tin tôn giáo riêng, xin các Bạn cùng cầu nguyện cho người Bạn quí mến của chúng ta VH.

NTHùng, ĐS 14

___________

Đọc tin bệnh tình Hùng tra^`m-trọng xót xa quá
Có lẽ Hùng không thể đọc tin thuốc hay email lúc này
Tôi đã từng bị Ulcer bao-tử nên cũng hiểu . Không nên suy-nghĩ hay đọc sa'ch-báo nhiều . Tháng vừa rồi, tôi bị lở giọp miệng, không ăn được, chỉ húp cháo hay nước đậu xanh cho mát. Vẫn không hết, ... bất ngờ uống thêm 2 viên chất sắt ( ferrous sulfate ) thì giảm và hết ! ...

Chúc Hùng sớm phục hồi

NSG, ĐS 11

_________

Tôi thật buồn rầu khi nghe tin Anh Hùng và nghe Anh Đạt dặn dò: "Nếu Hùng có mệnh hệ nào ..."

Tôi cũng tin " con người ta ai cũng có số " về bệnh tật mà thôi vì tôi nghĩ là mầm mống bệnh tật đã có từ khi mọi người mới sinh ra .Sau đó, mọi người đều có thể làm chậm lại, phát triển thêm hay tiêu diêt các bệnh tật (di truyền) này bằng cách sống, ăn, uống, làm việc của mình, qua những liên hệ với người khác và bằng Đức Tin (Đức Tin tôn giáo, bất cứ tôn giáo nào)

Tôi thường phân tích, lý luận chủ quan, loanh quanh như trên để che giấu những thương tiếc, sợ hãi, hối hận, ngậm ngùi.. về sự sống, sự chết, người thân gần, bạn bè xa ...Để che giấu ...và để bắt đầu những kinh cầu bình an, cách riêng cho Anh Hùng và gia đình.

Vì Đức tin Công Giáo mãnh liệt trong tôi, tôi vẫn hy vọng còn có ngày gặp lại nhau trên Thiên Đàng.

Ngọc Oanh

Đốc Sự 9 KT, CH 8 NG

________

Cầu xin Thiên Chúa Toàn Năng đưa Hùng qua khỏi cơn hiểm nghèo này

Lan & Đàm, ĐS 8

__________

(Trích): Tháng trước, tôi nói chuyện điện thoại với Hùng, Hùng nói khoẻ mạnh rồi, ăn ngon, lên cân như vậy là bây giờ sức đề kháng trong người yếu nên bệnh bao tử nó bung ra, nó cũng giống như anh Nghi bệnh phổi nó bung ra, cầu nguyện cho Hùng tai qua nạn khỏi. Đọc tin trên Diễn Đàn tôi cũng buồn lắm, con người ta ai cũng có số cả, biết sao giờ.

TD, CH 4

__________

Bệnh tình của anh Vũ Hùng làm thân nhân bạn bè lo lắng , đang trị liệu phổi chưa được hồi phục lại sanh thêm bệnh lở bao tử, BS sẽ cho vô "nước biển" thay thế thức ăn lúc còn tại bệnh viện thì không sao chỉ sợ về nhà vừa ăn không được lại mất ngủ hay âu lo sẽ mất sức .

Cầu xin ơn Trên cho Anh Vũ Hùng được qua cơn bệnh ngặt này .

VLH, thân hữu

____________

Hoạ sỹ Vĩnh,

Ủa sao vậy ?

Tôi kinh ngạc khi đọc "TẬN NHÂN LỰC" sáng sớm hôm nay trên Diễn đàn.

Lòng tôi đã yên tâm khi biết được Hùng Vũ đã xuất viện, Emails cám ơn người này người nọ và tiếp tục điều hành Diễn đàn. Nghĩ như vậy là đã QUA cơn tai biến

Cách nay 1, 2 tuần, tôi có gởi tặng Hùng DVD Tập Thơ Điểm Hẹn Sau Cùng với mục đích Hùng xem chơi giải trí trong lúc nghỉ ngơi rảnh rổi Hùng có email cho tôi đặc biệt cám ơn và cũng có nói gia đình vợ, con của Hùng xem DVD có nhắc đến Uyên Vy- Thế Nhựt đều rất thích thú.

Tôi nghĩ: Đó là món quà tinh thần góp thêm vào cho Hùng Vui Vẻ- Thoải Mái

để chắc chắn qua luôn con bệnh.

Khi đọc post "Tận Nhân Lực" của Vĩnh, tôi quá bàng hoàng !...

Cầu mong cho bạn của chúng ta- một lần nữa - vượt qua khó khăn cuộc đời

Thân mến,

Dương Quân, ĐS 14

____________

Anh Vĩnh à,

Hương đọc bản tin trên Đ/d về anh Hùng Vũ rồi thì lo lắm. Nếu anh ấy mỗ và đã tỉnh lại thì xác suất VUI sẽ là 70%. Có điều là việc mỗ bao tử của anh ấy trên một bệnh nhân đang điều trị cancer, chứ nếu không thì mỗ bao tử không thành vấn đề gì đâu . Điều may mắn là anh ấy đã bị ói máu chứ không phải là xuất huyết nội bao tử .

Có tin gì thêm anh email cho Hương với nghe

Út cầu nguyện ơn THIÊN CHÚA ban phép mầu cho anh HÙNG VŨ vượt cạn lần này

Út NT, thân hữu
______________

Anh Vĩnh à,

Lạy Trời cho anh Hùng Vu tỉnh lại chứ đừng có hôn mê như vậy, không tốt đâu

Có tin anh ấy tỉnh lại, anh email cho H biết nghe

Hương, thân hữu

oOo

EURO 2008

Pháp đại bại dưới chân Hòa lan 1-4.

Sau khi bi dẫn 1-0 ở hiệp đầu, đội Pháp vùng lên tấn công tới tấp, nhiều cú sút ngoạn mục nguy hiểm nhưng không thành công, có lẽ vì chỉ là những cố gắng cá nhân hơn là hiệp đồng. Hiệp hai, sau khi bị dẫn 2-0, Pháp gỡ được một trái. Giữa khi chưa hưởng hết niềm vui, bất ngờ bị thua trái thứ ba chỉ sau đó một phút. Gần chót Pháp thua thêm trái thứ tư.
_____

Trận trước đó Ý may mắn thủ huề với Lỗ 1-1.
Hai trận đầu ra quân, Ý thua một thủ huề một. Thắc mắc cũ lại trở về: Không biết may mắn nào đã giúp Ý giật được giải quán quân World Cup cách đây hai năm. (PVTM)

Tìm hiểu

Nguyễn Văn Thuất (NSW)

Rời New Delhi vào một buổi trưa hè nóng hừng hực, chiếc Boeing 767, sau khoảng một giờ bay, đã giảm cao độ rồi lượn nhiều vòng trên những núi đồi xanh màu cây lá, qua con sông im lìm uốn khúc, những khu nhà và đường xá nằm san sát đó đây. Và rồi phi cơ đáp từ từ trên phi đạo. Kathmandu, thành phố cổ kính và kỳ bí bên chân Hy Mã Lạp Sơn đây rồi!

Phi trường Tribhuvan tại Kathmandu không nhộn nhịp, tràn ngập những người và xe cộ như phi trường Los Angeles hay Frankfurt, cũng không ồn ào, náo nhiệt như hai phi trường Cairo và New Delhi mà tôi vừa đi qua, nhưng lại có vẻ tĩnh lặng, êm đềm. Tôi sống lại cái cảm giác êm ả dễ chịu như ngót 40 năm về trước, ngày đặt chân đến phi trường Phụng Dực ( Ban Mê Thuột) từ Đà Nẵng. Nhờ đã xin sẵn chiếu khán nhập cảnh vào Nepal từ lúc còn ở tại Sydney nên tôi không phải chờ đợi lâu để làm nhiều giấy tờ như những du khách đang xin chiếu khán nhập cảnh tại phi trường.

Vừa vượt qua hàng rào an ninh sơ sài có vài nhân viên đứng rải rác, tôi chợt trông thấy tấm bảng “ Welcome to Nepal, The birthplace of Lord Buddha” nổi bật bên một tượng Phật từ bi cạnh một nơi có vẻ là phòng hướng dẫn tin tức. Dĩ nhiên nhà tôi rất có cảm tình với tấm bảng nầy nên dừng lại đứng bên cạnh bảng để được tôi chụp một ảnh kỷ niệm. Vậy là quả thực, khoảng hai ngàn năm trăm sáu mươi chín năm về trước, Đức Phật

Thích Ca đã ra đời tại đất nước nầy, tại Lumbini, nay là một thị trấn nhỏ ở miền tây nam Nepal, gần biên giới Ấn Độ, chỉ cách thủ đô Kathmandu chưa đầy ba trăm cây số.

Nhờ đã thu xếp trước với khách sạn nên khi vừa bước ra khỏi khu vực kiểm soát, tôi đã thấy có người cầm bảng tên mình chờ sẵn. Đó là anh hướng dẫn viên du lịch cùng một tài xế.

Chiếc taxi cũ kỹ chạy ra khỏi khu vực phi trường rồi trườn mình bò qua một đoạn đường quanh co, nhỏ hẹp, gồ ghề, trước khi đi vào phố tiếp tục lách tránh những ổ gà hoặc những chiếc xe hơi khác cũng không lấy gì sang trọng, cùng những chiếc xe lôi, xe gắn máy, xe đạp tấp nập chạy đi chạy lại trong khu Thamel là nơi cư ngụ của đông đảo du khách đến từ khắp nơi trên thế giới. Anh hướng dẫn nói huyên thiên về những danh lam thắng cảnh quanh vùng và mời chúng tôi tham dự vào những chuyến đi thăm đặc sắc do anh phụ trách. Cuối cùng chiếc xe dừng lại trước khách sạn và chúng tôi từ giã chiếc taxi nhỏ và cũ kỹ đã ráng sức chạy một mạch về đây mất khoảng nửa giờ. Nhân viên khách sạn ân cần khuân giúp hành lý lên phòng ở lầu hai là nơi chúng tôi tạm ngụ trong thời gian thăm Kathmandu. Từ sân thượng tức lầu năm của khách sạn, tôi trông thấy núi non trùng điệp vây phủ xa xa, nhưng vì bị mây che nên không thể thấy núi nào là cao và lại càng không biết ngọn núi cao nhất thế giới nằm ở hướng nào.

Thamel là khu phố tấp nập du khách dù Kathmandu đang vào mùa mưa, không phải là thời gian du lịch cao điểm. Vật giá nhìn chung rất rẻ vì một Úc kim đổi được khoảng bốn mươi bốn rupees của Nepal, còn một Mỹ kim thì được bảy mươi hai rupees. Bữa ăn chiều tại một nhà hàng trung bình tốn chưa đến hai trăm rupees cho mỗi người. Taxi từ phi trường về độ hai trăm năm mươi rupees. Khi sử dụng taxi để đi thăm đây đó mà tìm được người cùng đi để chia nhau phí tổn thì thật là nhẹ. Đường xá nhỏ hẹp, chỉ vừa đủ cho hai chiếc xe ngược chiều lách tránh nhau, người đi bộ phải thận trọng nép sát vào các cửa hàng, lác đác có mấy đống rác lớn nhỏ nằm im lìm. Hai bên đường đầy những cửa tiệm phục vụ cho du khách, nhiều nhất là tặng phẩm kỷ niệm, đặc sản địa phương, cổ vật các thứ, nhà hàng, khách sạn, nơi đổi tiền … Một người trung niên lực luỡng mang đầy những viên gạch mới màu đỏ sậm trong chiếc gùi trên lưng đang chầm chậm bước lên các bậc thang của một cửa hàng có lầu đang tân trang. Vài phút sau, anh ta trở xuống và tiếp tục mang những gùi đầy gạch mới khác lên lầu, Chắc chắn đống gạch nằm chờ đợi trước cửa hàng đã giúp gia đình anh có bữa ăn ngon hơn vào buổi chiều hôm đó.

Đỉnh Everest quyến rũ nhưng đầy hiểm nghèo

Dãy Hy Mã Lạp Sơn dài khoảng 2400 km và rộng khoảng 320 km nằm giữa Tây Tạng, Bhutan, Nepal, Ấn Độ và Sikkim, gồm hơn 30 ngọn núi cao trên 7600 mét, hầu hết đều phủ tuyết quanh năm mà cao nhất là đỉnh Everest 8848m. Himalayas theo tiếng địa phương có nghĩa là “Giang sơn của tuyết giá” (Adobe of Snows). Người Tây Tạng và Nepal thì xưng tụng đỉnh Everest là “Mẹ-Thần-Thánh-Của-Quả-Đất” (Goddess-Mother-Of-The-Earth, Chomolungma). Trắc địa sư người Anh, Sir George Everest (1790-1866), là người đầu tiên đã thực hiện việc đo độ cao của đỉnh Everest. Trong dãy Hy Mã Lạp Sơn thuộc lãnh thổ Nepal có mười đỉnh núi trong tổng số mười bốn đỉnh trên thế giới cao hơn 8,000 m. Để tỏ lòng ưu ái với Phong Trào Hướng Đạo, chính quyền Népal chính thức đặt tên cho một con đường đi băng rừng núi trong vùng Ganesh Himal dành cho người thám du là “Baden Powell Trail” (Đường mòn Baden Powell” ) và đỉnh núi cao 5,890m trong vùng Lamtang, quận Rasuwa là “Baden Powell Peak” (Đỉnh núi Baden Powell). Huân tước Baden Powell là người đã sáng lập Phong trào Hướng Đạo vào năm 1907, cách nay vừa đúng một trăm năm.

Độ cao và vẻ hùng vĩ của vùng Hy Mã Lạp Sơn, đặc biệt là ngọn Everest luôn luôn là sự hấp dẫn không cùng đối với những nhà leo núi thám hiểm từ khắp năm châu. Từ năm 1890, nhiều nhà thám hiểm bắt đầu chú ý đến đỉnh Everest sau khi đã chinh phục đỉnh Mont Blanc (4807 m) trong dãy Alps tại Âu châu và các ngọn núi cao khác tại Phi châu, Nam Mỹ (dãy Andes) và Bắc Mỹ Châu (Rockies Mountains). Tuy vậy, vì chính quyền tại hai nước Nepal và Tây Tạng luôn từ chối cho người nước ngoài vào lãnh thổ của mình nên mãi đến tháng 12 năm 1920, ngay khi được phép của Tây Tạng, sự thám hiểm mới được xúc tiến. Vào tháng năm năm 1921, phái đoàn thám hiểm từ Anh quốc, trong đó có George Mallory, đến Darjeeling, một thị trấn tại vùng biên giới giữa Ấn Độ và Nepal. Phái đoàn được người địa phương tiếp sức trong việc khuân vác vật dụng, đặc biệt là người Sherpa vẫn sinh sống trong vùng Hy Mã Lạp Sơn thuộc Nepal, đã đi bộ khoảng 480 km ngang qua những rừng già, đèo dốc, sa mạc để đến gần ngọn Everest và dựng căn cứ tại làng Tingri. Từ nơi nầy, các nhà thám hiểm đã vượt qua vùng đầy băng giá ở phía tây bắc rồi sang phía đông bắc của núi, nhưng gặp phải gió mạnh và bệnh say cao độ (altitude sickness) nên quá mệt mỏi và cuộc thám hiểm phải kết thúc.

Vào ngày 1 tháng 5 năm 1922, phái đoàn thám hiểm có George Mallory trở lại và lên đến độ cao 8,320 m sau gần 3 tuần nỗ lực, nhưng vì gió lạnh và nhất là vì bảy người Sherpas khuân vác vật dụng bị chết do núi tuyết sụp nên cuộc thám hiểm lại bị gián đoạn. Vào năm 1924, cuộc thám hiểm lần thứ ba được thực hiện với sự gia tăng về phương tiện cũng như kinh nghiệm và được biết đoàn thám hiểm đã đạt được độ cao khoảng 8,500m nhưng rồi cũng phải ngưng lại vì George Mallory và Andrew Irvine chết trong băng giá tại vùng đông bắc của núi Everest.

George Mallory được biết đã đến vùng đỉnh của Everett vào năm 1924 thì bị mất tích. Thi thể của ông được tìm thấy vào năm 1999 trong vùng băng giá gần đỉnh núi.

Các cuộc thám hiểm vào thập niên 1930 cũng chỉ đạt đến độ cao 8,600m rồi phải gián đoạn vì thời tiết xấu và băng giá hiểm nghèo. Đệ Nhị Thế Chiến 1939-1945 làm đình chỉ mọi nỗ lực thám hiểm đỉnh Everest. Từ năm 1949 đến 1952, nhiều đoàn thám hiểm từ Pháp, Anh, Hoa Kỳ và Thụy Sĩ được phép đặc biệt đến Nepal nên họ đã lên được đỉnh Annapurna (8,091m) và mở đường cho sự thám hiểm đỉnh Everest ngang qua vùng núi non băng giá từ phía nam thuộc Nepal thay vì từ phía bắc thuộc Tây Tạng như trong các thập niên trước. Vào tháng 9 năm 1952, đoàn thám hiểm Anh quốc do đại tá John Hunt hướng dẫn gồm bảy nhà thám hiểm lỗi lạc (trong đó có Edmund Hillary từ New Zealand) được thành lập và được trang bị thật hùng hậu. Mùa xuân năm 1953, đoàn được sự yểm trợ của 350 người phụ khuân vác vật dụng, đến đặt căn cứ gần tu viện Thyangboche (Nepal) ở độ cao khoảng 3,660m. Từ nơi nầy, đoàn luyện tập khả năng làm quen với môi trường và trèo các đỉnh xung quanh có độ cao khoảng 6,000m trước khi thực sự hướng về Everest ngang qua vùng núi non băng giá của đỉnh Lhotse (8511m) nằm cạnh đỉnh Everest vào đầu tháng 5.1953. Vào cuối tháng 5.1953, vài nhà thám hiểm trong đoàn đạt được độ cao 8,700m nhưng sau đó hầu hết đều phải quay về căn cứ vì quá mệt và thời tiết xấu, ngoại trừ Edmund Hillary và Norgay Tenzing trong nỗ lực sau cùng đã lên đến đỉnh Everest vào trưa ngày 29.5.1953.

Sau lần chinh phục đỉnh Everest nầy của Edmund Hillary và Norgay Tenzing, trong hơn năm mươi năm qua đã có rất nhiều nhà leo núi thám hiểm từ nhiều quốc gia khác nhau đến đỉnh Everest. Rất nhiều người đã đạt được mục tiêu, nhưng cũng có rất nhiều người đã vong mạng. Sau đây là một số chi tiết đáng chú ý:

- Năm 1960, đoàn thám hiểm 214 người của Trung quốc thành công khi leo từ phía bắc.

- Năm 1963, đoàn thám hiểm của Hoa Kỳ thành công khi leo lên từ phía tây và xuống núi bằng đường phía nam.

- Năm 1975, Junko Tabei từ Nhật là phụ nữ đầu tiên leo đến đỉnh Everest. Cũng trong năm nầy đoàn leo núi Everest của Trung quốc chiếm kỷ lục đông đảo nhất : 410 người.

- Năm 1980, nhà leo núi người Áo Reinhold Messner một mình leo đến đỉnh mà không cần dùng đến bình dưỡng khí.

- Năm 1990, Tomo Cesen, nhà leo núi trẻ tuổi người Slovenia, một mình đến đỉnh Lhotse ( 8511 m) bằng cách leo ban đêm từ phía nam, vì ban ngày băng giá tan dưới ánh nắng mặt trời thường gây ra nạn đá lở. Đây là thành tích chưa ai đạt được vì đỉnh Lhotse rất khó đến.

- Vào 24.5.2000, Sherpa Appa là người đã lên đến Everest nhiều lần nhất: 11 lần

- Cho đến 25.5.2001 Sherman Bull (64 tuổi) là người lớn tuổi nhất đã leo đến đỉnh Everest.

- Từ năm 1920 đến cuối năm 2004, đã có 2249 nhà leo núi đã lên đến đỉnh Everest. Có 186 người đã thiệt mạng trong khi đang trên đường đi đến hoặc trên đường về, trong số đó có120 người chưa tìm được xác.

Chuyến bay thăm núi

Trong tuổi xế chiều lại đang eo hẹp thời giờ nên dù khao khát được chiêm ngưỡng vẻ hùng vĩ và huyền bí của Hy Mã Lạp Sơn, chúng tôi không thể nào theo chân các đoàn đi băng rừng núi (trekking) để ngắm nhìn hay trèo núi (mountaineerring), đành phải bắt chước những người ít nhiều cùng cảnh ngộ là trông nhờ vào các chuyến “Mountain flights” bay quanh các đỉnh núi trong khoảng một giờ đồng hồ.

Vậy là vào buổi sáng tinh mơ hôm sau, hai chúng tôi ngồi taxi đến phi trường thật sớm để kịp tham dự chuyến bay. Lác đác đã có vài du khách khác lẫn những người trông có vẻ là dân địa phương đang chờ trước cửa “Phòng đợi” của đường bay quốc nội. Đó là một dãy nhà hơi dài, cũ kỹ, một tầng lầu, trước có bảng đề “Domestic Terminal Building” và một hàng chữ bằng tiếng Nepal ở phía trên có lẽ là cùng ý nghĩa. Mãi đến hơn nửa giờ sau, cửa phòng đợi mới được mở. Nhà tôi và tôi vội vàng vào trong và đi đến gian hàng của Buddha Air để trình vé mà khách sạn đã thu xếp mua trước giùm. Có vài hãng máy bay quốc nội khác cũng có chuyến “Mountain flights” nhưng Buddha Air có vẻ như là được ưa chuộng hơn cả nhờ vào những máy bay beechcrafts tương đối mới, có khả năng bay chậm và sát cạnh các đỉnh núi chọc trời. Phòng đợi mỗi lúc một đông và ồn ào hơn. Phần đông có vẻ là du khách đến từ khắp nơi. Và rồi chuyến “Mountain Flight” đầu tiên sắp bắt đầu khi hành khách được thông báo là hôm nay thời tiết hiện tốt và thuận tiện cho chuyến bay dù Nepal đang trong mùa mưa gió. Thật là may mắn cho các du khách đang háo hức chờ đợi. Lần lượt chúng tôi được gọi theo số chuyến bay, sắp hàng ra cổng, được kiểm soát qua loa rồi lên xe bus để được đưa đến nơi phi cơ đậu. Đó là loại phi cơ cánh quạt có khả năng chở tối đa mười lăm người mỗi chuyến, kể cả phi công và tiếp viên phi hành. Mỗi hành khách đều được ngồi cạnh cửa sổ. Phi cơ nổ máy và từ từ lăn bánh. Vượt lên trên mấy ngọn đồi, phi cơ bay cao dần, thành phố Kathmandu ở lại bên dưới với nhà cửa, đền chùa, dinh thự, đường đi quanh co có những chiếc xe đang bò chậm chạp. Nắng ấm ban mai xuyên qua khung cửa sổ. Vài cụm mây trắng trôi lờ lững. Và kìa, núi non trùng điệp phủ đầy tuyết trắng xóa trên các đỉnh cao xa gần bỗng hiện ra và mỗi lúc một rõ dần. Cả vùng băng tuyết mênh mông sáng lên rực rỡ dưới ánh nắng mặt trời. Thật là hùng vĩ ! Thật là bao la ! Thật là tuyệt diệu ! Không bút mực nào có thể diễn tả hết được !

Bỗng dưng tôi nhớ lại những Mt Hood, Mt Rainer, Rockies Mountains, dãy Alps mà tôi đã có dịp chiêm ngưỡng trong nhiều năm trước. Vẫn là vẻ hùng vĩ, tinh khiết, vươn cao lên trời với tuyết trắng xóa, nhưng Hy Mã Lạp Sơn trước mặt lại là cả một biển núi ngút ngàn, phủ cả bầu trời với các đỉnh cao thấp lô nhô toàn một màu trắng xóa. Phi cơ tiếp tục bay trên vùng biển núi đầy tuyết giá. Một thoáng sợ hãi nào bỗng vụt qua khi tôi chợt nghĩ đến lúc vì lý do nào đó mà mình rơi lạc vào khoảng không gian mênh mông băng giá nầy. Tôi liên tưởng đến những nhà thám hiểm đã bỏ mình vì núi tuyết bị lở, vì lạc đường, vì kiệt sức … Nhưng người tiếp viên hàng không đã kéo tôi về lại với thực tế khi cô đến gần và bảo nhỏ là tôi có thể bước tới một chút, gần phòng lái, để nhìn đỉnh Everest lừng danh, có hai ngọn Nuptse (7,879m) và Lhotse (8,511m) sừng sững bên cạnh. Giây phút hằng chờ đợi đã đến. Trước mặt tôi, sau khung kính rộng của phòng lái là đỉnh Everest cao nhất thế giới, nhưng gần gũi tưởng chừng như sắp có thể sờ tới được trong phút chốc. Viên phi công chỉ tên ba ngọn núi và bảo tôi chụp hình hoặc quay phim, nếu muốn. Tôi ngắm nghía rồi chụp liên tiếp vài ảnh trước khi nhường chỗ cho hành khách khác. Trở lại chỗ ngồi, tôi vẫn cố dán mắt mình vào hình ảnh ba ngọn núi cao đang ở trước mặt. Nhà tôi có vẻ cũng đang rất thích thú nên chụp ảnh lia lịa qua khung cửa sổ. Phi cơ tiếp tục bay chầm chậm và mỗi hành khách đều được dịp đến gần phòng lái để ngắm cho rõ. Từng tầng mây trắng như bông nằm êm ái bên dưới. Đằng xa là những ngọn núi trắng xóa cao vụt lên, kéo dài đến tận chân trời. Trong khoảnh khắc, tôi có cái cảm giác mơ hồ, không rõ là mình đang sống thực hay đang vào một giấc chiêm bao.

Nhưng rồi phi cơ đã chuyển huớng và có vẻ như đang xuống thấp dần, đưa chúng tôi xuyên qua những tầng mây mịn màng và êm ái. Biển núi tuyết xa dần và những đồi cây xanh với sông hồ càng lúc càng rõ. Một giờ của chuyến bay thăm miền cao nhất của quả đất sắp kết thúc. Phi cơ tiếp tục xuống thấp dần. Kathmandu lại hiện ra nơi cửa sổ.

Rời phi cơ với những lời cảm ơn và chào từ biệt của phi hành đoàn, mỗi hành khách được tặng một chứng chỉ kỷ niệm có ảnh của chiếc beecraft đang bay ngang đỉnh Everest và hàng chữ “Tôi không leo lên tận Everest …, nhưng đã sờ được đỉnh núi nầy với quả tim của tôi” (I did not climb Mt Everest … but touched it with my heart!).

Kathmandu cổ kính

Vào hai ngày còn lại, chúng tôi chỉ có thể đến thăm vài địa điểm quanh Kathmandu, vì việc đi xa tại Nepal đòi hỏi nhiều thời gian do sự giao thông không được thuận lợi. Nhờ tấm bản đồ du lịch và sau khi tham khảo nhân viên khách sạn, chúng tôi đến viếng Kathmandu Durbar Square, Swoyambhunah, Pashupatinath và Bhoudhanath vốn là những địa điểm nổi tiếng và được xếp vào hàng công trình di sản của thế giới (World Heritage Sites).

Kathmandu Durbar Square là khu vực khá nhộn nhịp với du khách đến từ khắp nơi lẫn người địa phương đi lại mua bán. Vô số cửa tiệm hoặc gian hàng bán thực phẩm, vật dụng và nhiều nhất là tặng phẩm kỷ niệm cùng các loại cổ vật. Thỉnh thoảng, vài người địa phương, nam lẫn nữ, có vẻ là từ miền núi đến, còng lưng quảy chiếc gùi đầy ắp các thứ. Với nhiều dinh thự cổ kính được xây dựng từ thế kỷ thứ 12, từng là nơi đăng quang và là cung thành của quốc vương các triều đại trước, Durbar Square bao gồm nhiều công trình tôn giáo và nghệ thuật quý báu. Đền thờ và nhiều miếu thờ của Ấn Độ Giáo với các giáo sĩ, tín đồ lẫn người mộ đạo qua đường xúm xít tế lễ tạo cho khung cảnh chung thêm nhiều màu sắc. Một trạm “Cảnh sát bảo vệ du khách” (Tourist police) oai vệ nằm ngay sau khu vực cung đình cũ là nơi mà du khách có thể hỏi thăm tin tức hoặc nhờ giúp một vài dịch vụ nhỏ. Cách đó không xa là “Nhà vệ sinh dành cho du khách” (Tourist Rest Room) có nhân viên trông nom thường xuyên nên cũng tạm dùng được.

Swoyambhunah hay Swayambhunah là một công trình Phật giáo cổ kính tọa lạc trên đỉnh một ngọn đồi ở phía tây Kathmandu. Có lẽ đã được bắt đầu xây dựng khoảng hai ngàn năm về trước, chùa Swoyambhunah từng được trùng tu và mở rộng nhiều lần vào các thế kỷ sau đó. Cũng có lần chùa bị cướp lục soát để tìm báu vật vào năm 1346. Trên chùa có vô số bảo tháp và mộ cũ, có lẽ là của các vị tăng đã quá vãng, cạnh bên là các gian hàng bán tặng phẩm kỷ niệm và cổ vật. Hai đền thờ Ấn Độ Giáo được xây cất vào năm 1646 nằm gần cầu thang dẫn đến chánh điện của chùa cho thấy sự khắng khít hoà hợp của hai tôn giáo nầy tại Nepal. Swoyambhunah còn được người địa phương gọi một cách thân mật là “Chùa khỉ” (Monkey temple) vì đàn khỉ độ hơn trăm con sống trong khu rừng cạnh chùa rất hoan hỉ đón nhận thức ăn do du khách ném cho. Đôi khi chúng còn tự động giật thức ăn nếu du khách không rộng tay tặng biếu mà cứ vô tình thưởng thức các món hấp dẫn nầy trước mặt chúng. Du khách dễ nhận ra sự hiện diện của các “cư dân dễ tính” nầy khi đi gần đến khu vực có bảng “Swimming Pool of Monkey” (Hồ bơi của khỉ) được sơn vẽ cẩn thận treo trên một cây cổ thụ gần hồ hoặc nhìn lên cành cây gần đó để thấy vài chú khỉ đang nhe răng chào đón.

Pashupatinath là đền thờ quan trọng nhất của Ấn Độ Giáo tại Nepal, nằm cạnh sông Bagmati, giữa Kathmandu và phi trường quốc tế Tribhuvan. Quốc Vương Nepal thường đến đây để cầu xin Thần Linh ban phước lành trước khi bắt đầu một cuộc viễn du. Sông Bagmati thiêng liêng như sông Hằng tại Ấn Độ và Pashupatinath là nơi hỏa thiêu những người quá vãng. Gần như ngày nào cũng có vài cuộc hỏa thiêu tại trước đền, bên bờ sông thiêng Bagmati. Phía ngoài đền thờ có một cơ sở xã hội nghe nói là trước kia Đức Mẹ Teresa từng sang hoạt động tại đây để giúp dân nghèo.

Bhoudhanath là trung tâm Phật giáo Tây Tạng lớn nhất tại Nepal, nằm ở phía đông thành phố Kathmandu và cách phi trường quốc tế Tribhuvan không xa. Du khách dễ nhận thấy những nét tiêu biểu của văn hóa Tây Tạng qua lối kiến trúc và trang trí của chùa cũng như các sản phẩm bày bán trong các cửa hàng quanh trung tâm. Được xây dựng vào khoảng 600 năm sau Tây Lịch, Bhoudhanath được tin là nơi có thờ Ngọc Xá Lợi và luôn được các thương nhân Tây Tạng trên đường từ thủ phủ Lhasa sang Kathmandu vào cúng lễ để tạ ơn sau một chuyến đi thành công mỹ mãn, hoặc để cầu nguyện cho mọi sự an lành trước khi băng ngang Hy Mã Lạp Sơn trở về lại Lhasa.

Vài ngày ngắn ngủi tại Kathmandu đã để lại trong lòng chúng tôi nhiều kỷ niệm khó quên: người dân Nepal hiền hòa, sống đơn giản và nhẫn nhục trong tinh thần hoà hợp gắn bó giữa Phật giáo và Ấn Độ Giáo. Với vật giá hãy còn dễ chịu và sự hấp dẫn của vùng Hy Mã Lạp Sơn, chúng tôi vẫn mơ ước sẽ có ngày trở lại để được lang thang trong núi rừng và đồng nội Nepal hầu chiêm ngưỡng nét tuyệt diệu của vùng đất có những đỉnh cao nhất trên quả đất của chúng ta.

Nguyễn Văn Thuất

Tài liệu tham khảo:

- John Whelpton, A History of Nepal, Cambridge University Press, UK 2005

- World Scout Bureau, Asia-Pacific Region Newsletter, Manila Philippines, 9/2006

- Lonely Planet, Nepal 6th edition 8/2003, Melbourne, Oakland, London, Paris.

- Jon Burbank, Himalayan Kingdom: Roof of The World, 2000 Times Media Private Limited

- Bob Davidson, Hillary & Tenzing Climb Everest, Zoe Books Limited, England 1993

- David Paterson, Nepal The Mountains of Heaven, Hamish Hamington Ltd, London 1990

Hết vẽ người ...

... quay ra vẽ mèo !
A hobby or a mental health disorder?

Thế là

Hôm qua, Đọc báo thấy uống bia có hại cho sức khoẻ, thế là ..... bỏ uống bia.

Hôm qua, Đọc báo thấy hút thuốc có hại cho sức khoẻ, thế là ..... bỏ hút thuốc.

Hôm qua, Đọc báo thấy ăn bánh bao có nhân làm từ giấy carton, thế là ..... bỏ ăn bánh bao.

Hôm qua, Đọc báo thấy ăn nước tương có chất gây ung thư, thế là ..... bỏ ăn nước tương..

Hôm qua, Đọc báo thấy SEX có hại cho sức khoẻ, thế là bỏ ... bỏ ...
... bỏ đọc báo!

Đoản khúc

Này Bạn, Ta sẽ bắt đầu Nỗi Nhớ Rừng như thế này ....

Tiếng chim hót sớm mai tinh mơ rộn ràng đâu đó trước hiên nhà.Mở khung cửa sổ nhỏ, màu xanh lá rừng mượt mà che một khoảng trời nghiêng đầu tìm nắng. Giọt sương tan dần và nắng ấm một góc đồi có Em - Ta nhìn lén Em, gót men theo lối mòn ấy đến khi Em mất hút cuối chân đồi đâu đó xa tít tắp ...

Chắc có lẽ cỏ hoa dại vàng rực, đỏ thắm, tim tím dịu dàng lót đường Em qua dùm Ta. Và Ta cũng lên đồi như Em ... lên đồi Ta tìm trăng, cài lên môi vòng nguyệt

Em là trăng hay nguyệt – Em là nguyệt và trăng Ta nhầm lẫn môi Em là cung tròn nét nguyệt, để ta vẽ mơ hồ bờ môi Em giữa đêm khuya trên khung lụa ngà tình ái. Cuối dốc đồi trăng ấy là lời quyến rũ róc rách gọi mời của con suối nhỏ dòng trong ....

Xưa Ta đã đến đấy để tìm người tình ngọt ngào cho riêng Ta - một đời Ta chiêm ngưỡng Em thật là hạnh phúc. Ta và Em qua hai mùa nắng mưa vũ trụ xoay vần tháng năm. Nghe gió rừng về xào xạc giấc khuya. Nhìn giọt mưa thấm đất chảy xuôi dòng quanh co ngõ quen ngõ nhớ. Ngắm nắng trên đồi thơm nồng hương tóc và lưng Em – ơi, dáng lưng con gái dậy thì ngọt lịm chắc sẽ thánh hoá thành thơ Em ạ ...

Dường như còn nhiều lắm trong Nỗi Nhớ Rừng – nỗi nhớ thơm như Hương Trầm của thẳm sâu rừng núi mà Ta không diễn tả hết được, nó bàng bạc ẩn dấu trong tiềm thức và trong tim Ta, Bạn ơi ....

Và với biển Nỗi Nhớ

Lại mênh mông như sóng vỗ. Nghe âm vang dạt dào chợt mơ ước điều thuỷ chung. Dường như biển dung túng Ta ... đâu bến, đâu bờ để Ta dừng lại bên Em và ở lại với Em. Quên đi mộng hải hồ của một thời trai trẻ ... Và Em đã giận Ta đem thư tình ra thả trôi dòng nước. Ta cũng giận Em lắm, để lại trên cát dấu ấn cuộc tình ta, cho Em nhớ Ta ngàn đời !

Nhưng sao Ta lại quay quắt ngồi đợi Em rồi ngơ ngẩn theo triều dâng. Ta bước chân về với những vỏ ốc vỡ vụn trong tay – bên cạnh ta, không có Em để Em xin Ta vỏ ốc đẹp nhất. Mỗi lần ra biển là một lần Em giữ lại một vỏ ốc tình như thế đấy. Nắm cát trong tay Em không còn nữa, như Em mất Ta. Ta ngồi nhìn Em rải cát quanh gót chân giận hờn mà nghe lòng tiêng tiếc ...

Khuya rồi, vầng trăng chìm xuống dòng biển mặn, chìm như Ta khắc khoải nhớ Em, nhớ thuở Ta đã tôn thờ Em là mật ngọt...

Thế đấy, Nỗi Nhớ Biển mặn như nước mắt Em khi Em dỗi hờn Ta và cũng mặn như nước mắt Ta khi Ta xa Em nghìn trùng...

Như Thương

EURO 2008

Áo hòa Balan 1-1

Chọn nghề

Một người cha chuyên việc truyền giáo có một đứa con trai và cũng đã đến lúc nó cần phải nghĩ đến chuyện chọn một cái nghề cho mình. Cũng như đa số những đứa trẻ khác, nó chẳng biết sẽ làm gì sau này, mà dường như nó cũng chẳng lo lắng gì đến cái chuyện đó cả.

Một hôm khi đứa con đi học, người cha quyết định thử xem sao. Ông bố vào phòng đứa con để trên bàn học những thứ sau đăy:

- Quyển Thánh kinh.
- Đồng đô-la bằng bạc.
- Chai whisky, và
- Cuốn nguyệt san Playboy

Người cha nhủ thầm: "Mình sẽ nấp sau cửa. Khi nó đi học về sẽ biết nó chọn thứ gì".

"Nếu là quyển Thánh kinh, nó sẽ là nhà truyền giáo như mình. Thật phúc đức! Nếu chọn đồng đô-la, nó sẽ là doanh nhân. Thì cũng được đi. Nếu chọn chai rượu, nó thành anh say sưa không tốt. Chúa ơi! Thật xấu hổ. Nếu chọn cuốn nguyệt san, nó sẽ là gã chạy theo váy đàn bà!"

Người cha nóng ruột chờ đợi nhưng rồi cũng nghe thấy tiếng chân đứa con. Thằng nhỏ vừa vô nhà vừa huýt sáo, đi thẳng về phòng. Nó thẩy sách vở lên giường rồi khi quay trở ra, nhìn thấy mấy thứ trên bàn học. Mắt lộ vẻ tò mò, nó đi tới ngắm nghía.

Sau cùng nó cầm cuốn Thánh kinh lên kẹp vào nách. Nó lấy đồng đô-la bỏ vào túi. Nó khui chai rượu làm một ngụm, vừa uống vừa ngắm nghía bức hình khỏa thân lớn trang giữa cuốn nguyệt san.

Người cha truyền giáo ngán ngẫm lẩm bẩm: "Chúa ơi! Nó sẽ tranh cử vào Quốc Hội!"

_____________

Chính trị ráo cả một giuộc như thế đấy, có phải vậy không, NSGòn?
A.C.La

Đức vs Croetia

Sau một thời gian khá lâu dò dẫm nhau vì hai bên đều biết rằng đang đối đầu với một địch thủ không dễ ăn, họ mở những cuộc tấn công đối phương. Đội Croetia thắng trái đầu tiên, nhà dìu dắt của họ nhẩy múa vui mừng như vừa trúng được vé số độc đắc. Trận đấu sau đó sôi động lên. Croetia ghi thêm bàn thắng thứ hai cũng trong hiệp một.

Không khí hiệp nhì sôi động quá mức bình thường. Phía Đức tỏ ra bực bội. Tuy hàng ngũ vẫn giữ được khá chặt chẽ nhưng đưa giao banh không còn chính xác nhiều. Trong khi đó đội Croetia vẫn giữ được sự tự tin suốt cuộc đấu. Đội Đức công hãm khung thành địch nhiều nhưng chỉ gỡ được một bàn duy nhất. Kết quả: Đức thua Croetia 1-2. (PVTM)

EURO 2008 (4)

Tám lạng nửa cân, Bồ đào nha và Cộng hòa Tiệp cầm chân nhau 1-1 ở hiệp đầu. Nhiều khều móc trong hiệp hai ở cả hai phía, và Bồ tỏ ra trội vượt đã thắng thêm hai trái. Kết quả toàn trận Bồ thắng Tiệp 3-1. Với 6 điểm trong hai trận thắng đủ để bảo đảm cho Bồ đào nha giữ vị thế dẫn đầu toán A.
(PVTM)

____
Giờ chót: Thụy sĩ thua Thổ nhĩ kỳ 1-2
Như vậy Thụy sĩ đã thua hai trận liên tiếp.

Võ Văn Kiệt đã chết

Võ Văn Kiệt, cựu thủ tướng CSVN, đã chết thọ 85 tuổi. Ông ta theo đảng CS Đông Dương từ năm 1939. Chức vụ chót ông ta nắm giữ là thủ tướng CS Việt Nam từ năm 1991 và người kế tục chức vụ này là Phan Văn Khải nhậm chức năm 1997. Kiệt được giới phân tách chính trị coi như là người khởi đầu cho việc thay đổi kinh tế tại Việt Nam để cứu vãn sự sụp đổ đảng CS tại đây. Đối với người Việt bình thường, Kiệt là tay lẻo mép hết chỗ chê. Ông ta kêu gọi thanh niên hy sinh cho lý tưởng, không cần xe hơi, không cần nhà đẹp, nhưng chính vợ ông ta lại dính líu vào nhiều vụ tham nhũng tai tiếng.

DĐ và WEB

Tin thêm về động binh tại VN

Diễn Đàn đưa tin này với sự dè dặt (trích):

Dàn Trận đánh nhau !

Phe thân Mỹ của Nguyễn Tấn Dũng, Nguyễn Minh Triết

và Phe Thân Tàu Cộng của Nông Đức Mạnh, Trương Tấn Sang, Lê Hồng Anh có thể đụng độ lớn .

Theo nhiều nguồn tin từ quốc nội cho biết là hai thế lực thân Mỹ & thân Tàu Cộng đã tới hồi nguy kịch . Trong những ngày qua tại Quốc Hội CS , nhiều cuộc đấu đá đã diễn ra giữa hai thế lực . Phía thân Tàu đã tìm cách tống cổ Nguyễn Tấn Dũng & Nguyễn Minh Triết về vườn viện lý do là nội các của Dũng đã làm cho kinh tế suy sụp . Trong những ngày qua phe thân Tàu đã áp lực thả thứ trưởng Nguyễn Việt Tiến, người dính líu đến vụ PMU18 và đồng thời bắt luôn 2 nhà báo Tuổi Trẻ & Thanh Niên . Hai tờ báo nầy có trụ sở chính tại Sàigon và được bảo kê bởi Nguyễn Minh Triết . Trong tuần qua thủ lĩnh công an Lê Hồng Anh đã thăng chức cho nhiều bộ hạ trong ngành công an lên chức Tướng mà không cần thông qua Nguyễn Tấn Dũng .

Công an Cao Ngọc Oánh, người từng bị Dũng giáng cấp thì nay lại được Lê Hồng Anh công khai gắn lon Trung Tướng . Điều nầy cho thấy phe Tàu đang lấn áp phe thân Mỹ Nguyễn Tấn Dũng , Nguyễn Minh Triết . Ngày 29 tháng 4 vừa qua, nhân vụ rước đuốc tại Sàigòn, Trung Quốc đã gửi nhiều tình báo sang VN để tung hoành và bảo vệ cho phe phái thân Trung Quốc tại VN .

Phó thủ tướng Trương Tấn Sang là người cay cú Dũng nhiều nhất vì Dũng đã có lần đã ép Sang từ chức về vườn nhưng trong quốc hội CS, phe thân Tàu còn mạnh nên Sang vẫn ngang nhiên tự tại cho tới ngày hôm nay .
Vào hai ngày thứ Sáu & Thứ Bảy vừa qua, quân đội Quân Khu 7 và Quân Khu 4 phe thân Nguyễn Tấn Dũng đã đưa xe tăng và quân đội nhiều về Sàigòn . Người dân đã nhìn thấy trên 50 chiếc xe tăng và hằng chục xe chở bộ đội đi qua quốc lộ 1, Bình Chánh . Với số lượng tăng và bộ đội xuất hiện trong thời bình là một hiện tượng lạ vì đây không phải là một cuộc diễn tập quân sự .

Được biết phe thân Trung Quốc trong mấy ngày qua đã dồn hết lực làm băng họai nền kinh tế VN . Giá gạo và ngủ cốc lên cao đột ngột làm cho người dân hốt hoảng lo sợ từng giờ . Nhiều trạm xăng lấy cớ hết xăng đã đóng cửa sớm . Nhiều sạp bán gạo đã không mở cửa vì hết gạo bán . Đồng bạc VN bị mất giá từ 16 nghìn cho mỗi đô la Mỹ nay tăng gần 20 đồng và có khuynh hướng cao hơn từng ngày . Người dân đã đến các ngân hàng rút hết tiền để đổi tiền đô hay mua vàng chứ không dám giữ tiền VN . Cuộc mua bán vàng và ngọai tệ đã làm xao động các thành phố lớn . Nhiều đại biểu quốc hội VC đã kêu gọi phía công an vào cuộc để đàn áp những thương buôn nhưng phía công an đã làm ngơ vì những vụ sáo trộn kinh tế VN đều do phía Trung Quốc giật giây và hơn nữa công an Lê Hồng Anh là đàn em thân tín của TQ .

Trong tuần lễ vừa qua , nhiều người nghi ngờ phe Nguyễn tấn Dũng đã cho hacker phá trang mạng của tờ báo thân Trung Quốc là báo Dân Trí , hacker đã để lại một hàng chữ nhằm cổ võ Dân Chủ nhưng lôi đầu Nồng Đức Mạnh ra chửi là bán nước cho Tàu . Một số người khác lại cho rằng những hacker đó của phe Tranh Đấu Dân Chủ .

EURO 2008 bài # 1

Sau đây là bản tin do một "Phóng Viên Khá Chuyên Môn" (KCM) gửi tới:

Sau đây tên các nước trong 4 nhóm và thứ hạng trên thế giới tính vào 6/2008 ( FIFA rankings):

A/ - Bồ Đào Nha # 11 - Cộng Hoà Czech # 6 - Thuỵ Sĩ # 44 - Thổ Nhĩ Kỳ # 20
B/ - Croatia # 15 - Áo # 92 - Ba Lan # 28 - Đức Qưốc # 5
C/ - Hoà Lan # 10 - Lỗ Ma Ní # 12 - Pháp # 7 - Ý # 3
D/ - Tây ban Nha # 4 - Thuỵ Điển # 30 - Hy Lạp # 8 - Nga # 24

Trong 4 ngày vừa qua : Mỗi đội đấu 1 trận và kết quả như sau:

a/ Bồ Đào Nha hạ Thổ Nhĩ Kỳ 2-0
b/ Cộng Hoà Czech hạ Thuỵ Si 1-0
c/ Đức thắng Ba Lan 2-0
d/ Croatia thắng Aó 1-0
e/ Hoà Lan hạ Ý 3-0
f/ Pháp hoà Lỗ Ma Ní 0-0
g/ Tây Ban Nha hạ Na 4-1
h/ Thuỵ Điển hạ Hy lạp 2-0

Theo bảng sắp hạng thì trong các kết quả trên có 2 trận có thể gọi là “ upset” ( ngựa về ngưọc). Đó là trận Hoà Lan hạ Ý và trận Thuỵ Điển hạ Hy Lạp.

Sưu tầm và phân tích của NNL

Sẽ có binh biến tại VN?

(Tin nhận được sáng hôm qua bên VN, chưa giải đoán được nguyên nhân chính, có thể có binh biến hoặc chỉ dùng để ngăn chặn các cuộc đình công, biểu tình đòi đất đai sẻ diển ra..Liêm)

..Sáng nay, trên một số trục đường phía tây thành phố Sài Gòn từ hướng Bình Dương, Bình Phước qua trục đường xuyên Á nối với quốc lộ 1, đã có hàng đoàn xe tăng, thiết giáp và xe quân sự chở bộ đội có vũ trang xuất hiện trên đường .

Một cuộc động binh lớn và hiếm thấy trong thời gian trước nay, đã được thực hiện sáng nay trong thời bình.

Liệu có diễn ra một cuộc lật đổ quân sự ngoạn mục trong nội bộ đảng CSVN vào thời điểm và thời cơ này hay không ?

Điều này theo các nhà phân tích trong nước hoàn toàn có thể diễn ra.

(Tin chưa kiểm chứng)

Coi chừng mở account với Yahoo

(Xin các Bạn bắt đầu cẩn thận khi xử dụng Yahoo để liên lạc với VN. Liem)

Bộ Công an VN mong muốn Yahoo hợp tác
11:02, 07/06/2008

"Tiếp Phó Chủ tịch Yahoo khu vực Đông Nam Á, Thứ trưởng Bộ Công an Trần Đại Quang nhấn mạnh, Bộ Công an đang tích cực triển khai việc ứng dụng công nghệ thông tin để phục vụ công tác phòng, chống các loại tội phạm và tin tưởng rằng với tiềm năng của mình, Yahoo sẽ chia sẻ kinh nghiệm với Bộ Công an Việt Nam…

Chiều 5/6, tại Hà Nội, Trung tướng Trần Đại Quang, Thứ trưởng Bộ Công an đã tiếp ngài Ken Mandel, Phó Chủ tịch, Giám đốc điều hành Yahoo khu vực Đông Nam Á. Tham dự có đại diện lãnh đạo một số đơn vị của Bộ Công an."

(Tin chưa kiểm chứng)

EURO 2008 (4)

Cai chinh

PVTM dung la Tay Mo that. Thuy Dien thang Hy Lap, Duong Kim Vo Dich Au Chau

(defending EURO Champions) 2-0 , chu khong phai thang Croatia. Croatia thuoc Nhom B, con Thuy Dien va Hy Lap thuoc nhom D. Vong loai dau la Round Robin, nen cac doi o cac nhom khac nhau..chua the gap nhau duoc

NNL

______
Xem xong, post lien, tuc toc len xe di cay. Phai sai thoi.
Ma khong sai thi lam sao co cach choc dai gia len tieng! Ha ha!!!

PVTM

EURO 2008 (3)

Trong một trận đấu sôi động nhiều ở hiệp nhì
Thụy Điển thắng Hy lap 2-0
(PVTM)

Túc cầu Âu châu 2008 (2)

Trong một trận banh khá sôi nổi dưới mưa
Tây ban nha đã thắng Nga 4-1
Hai trái đầu đều do David Villa trong đó trái thứ hai Villa
việt vị nhưng trọng tài bỏ qua.
Bàn gỡ của Nga là do trái phạt góc.
(PVTM)

Thắm Tình Đồng Môn

Nha Trang 10/5/08

"Sơn thân,
Hiền về, đã nhận thư và quà
Năm ngoái bệnh tái phát, mình nắm ở BV Saigon gần nửa năm. Thoát chết là điều kỳ diệu! Thời gian đó có nhận được quà BĐDanh gửi (thay mặt K14) và sau đó là của VCHùng. Không thể liên lạc được, mình chỉ nhờ NDĐông gửi email giúp đỡ cảm ơn anh em.

Vừa rồi Đông có báo tin Hùng bệnh nặng, mình nhờ Sơn gọi trực tiếp với Hùng hoặc chị Phước (vợ Hùng) cho vợ chống mình gởi lời thăm hỏi và cầu mong cho Hùng mau khỏi bệnh. Thời gian Hùng làm ở Nha Trang, vợ chồng H và vợ chồng mình rất gần gũi nhau, vì vậy Sơn nhớ gọi, đừng làm biếng... Nói với H và chị P cố giữ lòng tin, luôn có điều kỳ diệu mà trường hợp của mình là một thí dụ (mọi lúc đó xem như đã an bài rồi, vậy mà mình đã thoát!)

Cách đây gần tháng, mình được thiệp báo tin con gái lớn của TĐSào (ở Cần Thơ) có chồng. Mình có gửi chút quà mừng cháu, chứ đi dự thì không thể rồi."

TTLong, VN

Lời quê chắp nhặt

Ừ đêm đã sâu, chỉ còn Anh và Em. Em không còn áo mộng bởi Anh là gió ngoan mềm. Anh hôn Em cùng khắp bởi vì Anh mê hoài hương Em. Em chỉ còn Em bởi vì Em đã cho tình, đã mênh mông, đã trôi vào trăng sao thèm từ ngày mê man quấn quýt. Anh bềnh bồng bởi Anh là mưa xuân mà Em là suối nắng. Không còn ngày, không còn đêm nên Em đã bất tử, Anh đã trường sinh. Thấy không, Em là trầu, Anh là cau, nghìn kiếp thương đau đã trói buộc mình yêu nhau. Cũng đành, phải thế thôi, đúng không Em? Lan Đàm

TRẦU CAU

Gió lên cho áo em bay
Cho anh chết đuối mê hoài hương em
Cho anh làm gió ngoan mềm
Chui vào áo mộng hôn em cùng mình
Em cho tình anh dâng tình
Mê man quấn quýt đói nhìn no ăn
Em trôi anh nổi nghìn năm
Vào mây vào khói vào trăng sao thèm
Không còn áo chỉ còn em
Không còn ngăn cách ngày đêm trắng hồng
Em mênh mông anh bềnh bồng
Ăn hoa nuốt cỏ tràn đồng thơ văn
Em suối nắng anh mưa xuân
Anh nước miá em khế cưng diễm tình
Em bất tử anh trường sinh
Tóc râu dài trói buộc mình yêu nhau
Em làm trầu anh làm cau
Đeo nhau nghìn kiếp thương đau cũng đành....

MD.02/14/08
(Valentine's Day 2008)

LuânTâm

Chia Buồn

Được tin buồn hiền muội của đồng môn
Nguyễn Huy Hân là bà

Nguyễn Thị Kim Quyên
hửng thọ 70 tuổi
từ trần ngày 6/6/2008 tại Pontiac Michigan.
Tang lễ được dự trù vào ngày 6/14/2008.

Thành kính chia buồn cùng đồng môn Nguyễn Huy Hân và tang quyến.
Nguyện cầu Bà sớm về miền lạc cảnh.

Gia đình Hành Chánh Đốc Sự 4,
Gia đình Hành Chánh Miền Đông Hoa Kỳ,
Gia đình Hành Chánh Boston, và
Gia Đình Hành Chánh Florida.

(Cám ơn anh Nguyễn Văn Phương phg_ngn@yahoo.com đã thông báo)

Túc cầu Âu châu 2008

Hòa lan mới mẻ lấn lướt Ý cũ kỹ cả về nhân sự lẫn kỹ thuật
oOo

Giải túc cầu Âu Châu 2008 tổ chức tại nước Áo và Thụy sỹ chia ra 4 nhóm:

A: Thụy sỹ, Cộng hòa Tiệp, Bồ đào nha và Thổ nhĩ kỳ.
B: Áo, Croatia, Đức, Ba lan
C: Hòa lan, Ý, Lỗ mã ni, Pháp
D: Hy lạp, Thụy điển, Tây ban nha, Nga

Kết quả ba ngày nay:

- Thụy sỹ thua CH Tiệp 0-1
- Bồ ĐN thắng Thổ NK 2-0
- Áo thua Croatia 0-1
- Đức thắng Balan 2-0, trong một trận khá ngoạn mục và trên cơ khá xa.
- Pháp huề Lỗ trong một trận không có gì xuất sắc 0-0
- Đội Ý già nua đương kim vô địch thế giới ra quân lần đầu đã thảm bại trước đội Hòa Lan trẻ trung 0-3

Hai đội nước đăng cai đều thua ở trận ra quân đầu tiên 0-1

Đặc biệt kỳ này Anh quốc, một trong hai nước tự nhận khai sinh ra môn thể tao túc cầu này, không có mặt.

Phóng viên Tay mơ (PVTM)

Political Comment

Thế ra D/đ giữ lời hứa: đăng góp ý phản hồi nguyên văn, không thiếu dấu phẩy !....
Nhân mùa Bầu cử tại HK, xin góp thêm chút tin thời sự - không dám lạm bàn chính chị chính em.
Trước đây, trong bài về "Tình hình PG và thơ ẩn ngữ LĐ ", NSG đã hứa "Còn hiện tượng tranh cử TT HK và chàng ... lấc khấc, lẻo mép - We have to change ! - sẽ bàn sau."
Nay được Điền Thảo... động não đưa cay, thì đã bàn đến thời sự tranh cử TT HK 2008, đến hồi gay cấn.... đầy bi hài kịch tính.

Hôm qua trên tờ Washington Post, có bài bình luận xác đáng của Dana Milbank - It's a Mitzvah - v/v Obama dự nghị-hội AIPAC và tự biến thành tên phò Do thái hạng nặng - changed himself into an Israel hard-liner. Hắn còn qua mặt TT Bush về tình cảm phe Do thái nữa - Obama even outdid President Bush in his pro-Israel sentiments.
Thế mà trươc đây, hắn còn chỉ trích Hillary là quá ủng hộ phe cực-đoan chống Iran....

http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/06/04/AR2008060403508.html?tid=informbox

Còn người Việt TNCS, khi đến bến bờ xứ tự do Âu Mỹ...
Khi " Tay cầm lá phiếu tự do..Bâng khuâng không biết bầu cho... bầu cho người nào ! "...
Tưởng là mình đã được quyền bầu cử.... thực sự dân chủ lý tưởng...
Đâu còn cái kiểu d/c bịp.... d/c tập trung...Đảng cử dân bầu như VC?

Nhưng hỡi ôi, thực tế đâu phải dzậy ! Như xứ tự-do d/c đầu đàn là HK đây...Qua lịch sử trên 200 năm, nền dân chủ làm mẫu mực cho toàn thế giới, với bản Tuyên ngôn Độc-lập "We The People..." ... Và nay đang tiến hành chiến dịch phát triển dân chủ ra toàn thế giới...
Cơ chế thực thi bầu-cử dân-chủ thực chất ra sao rồi ?...

Với uy-lực của các tập-đoàn đại công-nghệp - corporations -, truyền thông - media - , những hội kín, những gia dình quí tộc nắm chính quyền trong bóng tối, - the Bilderberg Group ( invisible World Government ), Hội Tam điểm the Trilateral Commission, CFR The Council on Foreign Relation, các nhóm lobby....Liệu người dân có lựa chọn nào khác... ngoài những ứng cử viên do 2 đảng CH và DC đưa ra? Bộ máy tuyển cử nay lại được tập trung, tự động điện tử hóa...dễ bị điều khiển gian lận....

http://www.illuminati-news.com/moriah.htm#2

Rốt cuộc cũng là hình thức đảng cử... dân bầu, tuy có tranh cử hào hứng, ồn ào, và ... tốn tiền ngân quỹ và... các nhóm lobby mua chuộc ... đóng góp vào qũy tranh cử gà nhà.... hàng trăm triệu.

Mấy ông bà VN TNCS, mấy cụ HO.... úc mới qua Mỹ, Úc, Canada, Tây Âu.... lớ ngớ...ca tụng dân chủ Tây phương,... cứ tưởng bở. Nay chắc cũng hiểu rồi....Quần chúng tuy đông nhưng vô vọng.... có tránh vỏ dưa thì... lại gặp vỏ dừa.
Ứng cử viên nào được đưa lên.....như ... gà chọi tung vào đấu trường.... dù là Obama, Hillary hay J. McCain...rốt cuộc cũng phải đội một kiểu mũ.... Nếu bất lợi cho chủ gà,... thì bị loại ra từ vòng đầu... Còn sau, dám phản lại quyền lợi của chủ gà thì có thể bị.....cắt tiết không chừng.

NSGòn